Kort antwoord
Ja, je kunt je broers en zussen onterven met een testament bij de notaris. Zij hebben geen recht op een legitieme portie, want die is er alleen voor kinderen en kleinkinderen. Wel kunnen hun kinderen in hun plaats erven als je alleen je broers en zussen uitsluit.
Het antwoord van Allix
Zonder testament erven je ouders en je broers en zussen
Heb je geen echtgenoot en geen kinderen, dan erven je ouders samen met je broers en zussen. Zij krijgen in principe gelijke delen. Een halfbroer of halfzus krijgt de helft van het deel van een volle broer of zus. Een ouder krijgt altijd minstens een kwart. Is een broer of zus overleden, dan erven diens kinderen in zijn of haar plaats.
Broers en zussen hebben geen legitieme portie
Alleen afstammelingen van de overledene hebben recht op een legitieme portie. Dat zijn kinderen en kleinkinderen. Broers en zussen hebben dat recht niet. Voor een halfbroer of halfzus geldt hetzelfde. Ook ouders en neven en nichten hebben geen legitieme portie. Wie je in je testament onterft, krijgt dus niets.
Onterven kan alleen met een testament bij de notaris
Een testament kan alleen bij een notariële akte of bij een onderhandse akte die bij een notaris in bewaring is gegeven. Een stuk dat je helemaal zelf met de hand hebt geschreven, gedateerd en ondertekend, is beperkt. Daarmee kun je alleen kleren, bepaalde lijfsieraden, bepaalde spullen uit de inboedel en boeken nalaten. Iemand onterven kan daarmee niet.
Alleen jijzelf maakt het testament en trekt het in
Een testament kan alleen door jou persoonlijk worden gemaakt en ingetrokken. Dat intrekken kan steeds opnieuw. Of je een testament mocht maken, wordt beoordeeld naar je toestand op het moment dat je het hebt gemaakt. Sta je onder curatele wegens je lichamelijke of geestelijke toestand, dan is toestemming van de kantonrechter nodig.
De kinderen van je broers en zussen kunnen hun plaats innemen
Kinderen van een broer of zus erven in diens plaats. Dat geldt ook als die broer of zus onterfd is. Sluit je alleen je broers en zussen uit, dan kunnen je neven en nichten dus alsnog erven. Samen krijgen zij het deel van hun ouder. Wie verder dan de zesde graad familie is, erft niet.
Wijs je niemand anders aan, dan kan de Staat erven
Zijn er geen erfgenamen, dan krijgt de Staat de nalatenschap. Onterf je al je familie en noem je niemand anders, dan kan je nalatenschap dus bij de Staat terechtkomen. Een testament dat alleen mensen uitsluit, is daarom meestal niet genoeg. Wie je wél wilt laten erven, zet je er ook in.
Je familie kan een testament maar beperkt aanvechten
Een testament kan niet worden vernietigd omdat iemand misbruik van omstandigheden zou hebben gemaakt. Bij bedreiging, bedrog of een onjuiste beweegreden kan dat wel. Een onjuiste beweegreden telt alleen als die in het testament zelf staat en je het testament anders niet had gemaakt. Heb je het testament bevestigd nadat de bedreiging voorbij was of het bedrog of de vergissing was ontdekt, dan kan vernietiging niet meer.
Bespreek je situatie met Allix
Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.
Voorbeeldvraag
Ik ben niet getrouwd, heb geen kinderen en wil niet dat mijn broers en zussen mijn erfenis krijgen. Kan ik hen onterven, en hebben zij dan nog ergens recht op?
Allix
Dat kan, en voor broers en zussen is het juridisch vrij eenvoudig. Er zijn wel twee valkuilen.
Zonder testament
Heb je geen partner en geen kinderen, dan erven je ouders samen met je broers en zussen1. Zij erven in principe gelijke delen2, met twee uitzonderingen: een halfbroer of halfzus krijgt de helft van het deel van een volle broer of zus2, en een ouder krijgt altijd minstens een kwart2. Is een broer of zus overleden, dan erven diens kinderen in zijn of haar plaats1.
Onterven kan met een testament
Broers en zussen hebben geen legitieme portie. Dat wettelijke minimumdeel is er alleen voor afstammelingen van de overledene3, dus kinderen en kleinkinderen. Wie je onterft, krijgt dus niets.
Je hebt een notaris nodig: het moet een notariële akte zijn, of een onderhandse akte die je bij een notaris in bewaring geeft4. Met een handgeschreven codicil kun je alleen kleren, sieraden, bepaalde spullen uit je inboedel en boeken nalaten5. Onterven kan daarmee niet. Verder:
- Je maakt het testament persoonlijk6 en je kunt het altijd zelf weer intrekken6.
- Je moet wilsbekwaam zijn op het moment dat je het testament maakt7. Familie die een testament wil aanvechten, doet dat meestal hierop.
Twee valkuilen
Neven en nichten. Schrijf je alleen op dat je broers en zussen niet erven, dan nemen hun kinderen hun plaats in, ook als zij onterfd zijn8. Wijs dus zelf aan wie wél erft, of onterf ook uitdrukkelijk de kinderen van je broers en zussen.
Niemand aanwijzen. Onterf je alle familie en noem je niemand anders, dan gaat je nalatenschap naar de Staat9. Bepaal dus ook wie je erfgenamen zijn.
Aanvechten is lastig voor je familie: Een testament kan niet worden vernietigd omdat iemand misbruik van omstandigheden zou hebben gemaakt10. Wel kan het om andere redenen, zoals bedreiging, bedrog of wilsonbekwaamheid. Onterven op zichzelf is geen grond.
Over erfbelasting kon ik geen tarieven nakijken. Wie geen familie is, betaalt doorgaans meer. Laat dit door de notaris doorrekenen voordat je kiest wie je erfgenamen worden.
Twee vragen om verder te komen:
- Wie wil je wél laten erven: een of meer personen, een goed doel, of een combinatie?
- Leven je ouders nog, en hebben je broers en zussen kinderen?
Bronnen
- 1Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 10
- 2Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 11
- 3Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 63
- 4Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 94
- 5Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 97
- 6Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 42
- 7Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 55
- 8Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 12
- 9Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 189
- 10Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 43
Wat kun je doen?
Bepaal wie je wél wilt laten erven
Alleen familie uitsluiten is niet genoeg. Zonder erfgenamen gaat de nalatenschap naar de Staat.
Ga na of je broers en zussen kinderen hebben
Hun kinderen erven in hun plaats, ook als jouw broer of zus onterfd is. Samen krijgen zij het deel van hun ouder.
Vraag Allix om de tekst voor je testament op te stellen
Vertel Allix wie er in je familie is en wie je wél wilt laten erven. Allix schrijft de tekst voor je testament, met je erfgenamen bij naam en een regeling voor de kinderen van je broers en zussen. Zo neem je een tekst mee naar de notaris waarin al staat wie erft en wat er met het deel van je broers en zussen gebeurt.
Laat je testament opmaken bij een notaris
Een testament geldt alleen als notariële akte of als akte die bij een notaris in bewaring is gegeven.
Schrijf Allix wie er in je familie nog leeft. Allix rekent uit wie zonder testament welk deel van je nalatenschap zou krijgen.
Bronnen
Burgerlijk Wetboek
- Art. 4:10Wie erft er zonder testament
- Art. 4:11Verdeling van de erfdelen, ook voor halfbroers
- Art. 4:63Wie recht heeft op een legitieme portie
- Art. 4:94Vorm van een testament
- Art. 4:97Wat je met een handgeschreven stuk kunt nalaten
- Art. 4:42Testament persoonlijk maken en intrekken
- Art. 4:55Wie een testament mag maken
- Art. 4:12Kinderen die in de plaats van hun ouder erven
- Art. 4:189Nalatenschap zonder erfgenamen gaat naar de Staat
- Art. 4:43Wanneer een testament vernietigd kan worden
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 6 november 2026
Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
Iets gezien wat niet klopt?
Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.
Meer over erfrecht
- Ik ben getrouwd en heb een erfenis gekregen. Valt die in de gemeenschap van goederen?
- Mijn vader is overleden zonder testament. Wie erft er en wat krijgt mijn moeder?
- De executeur geeft ons als erfgenamen geen informatie over de erfenis
