Strafrecht

Een verhoor bij de politie, een strafbeschikking, een aangifte die is geseponeerd, je strafblad of schade die je als slachtoffer hebt geleden.

Strafrecht gaat over strafbare feiten en wat daarop volgt: een verhoor, een strafbeschikking of een zaak bij de strafrechter. Je hebt ermee te maken als verdachte, maar ook als slachtoffer of als iemand die aangifte heeft gedaan.

Of iemand wordt vervolgd, beslist het Openbaar Ministerie. Word je als verdachte verhoord, dan hoef je geen antwoord te geven. Je mag altijd zelf een advocaat kiezen, ook vóór het verhoor, en als je daarom vraagt, mag die bij het verhoor zijn en eraan meedoen. Dat geldt ook als je niet bent aangehouden, maar bent uitgenodigd om voor een verhoor langs te komen.

Hieronder staan de problemen waar mensen het vaakst tegenaan lopen, hoe een strafzaak verder gaat en de termijnen die tellen.

Veelvoorkomende problemen

Hoe het verder gaat

Na een aangifte of een aanhouding beslist het Openbaar Ministerie wat er met de zaak gebeurt. Komt ze bij de rechter, dan hangt het van de zaak af welke rechter dat is. Zo gaat dat in het kort.

Openbaar Ministerie
Het Openbaar Ministerie kan afzien van vervolging: een sepot. Bij een overtreding, of een misdrijf waarop niet meer dan zes jaar gevangenisstraf staat, kan het ook zelf een straf opleggen met een strafbeschikking, zoals een geldboete of een taakstraf. Of het dagvaardt je, en dan beslist de rechter.
Politierechter
Is de zaak eenvoudig en wil het Openbaar Ministerie niet meer dan een jaar gevangenisstraf eisen, dan komt ze bij de politierechter. Dat is één rechter, die direct of nog dezelfde dag mondeling uitspraak doet. Meer dan een jaar gevangenisstraf kan hij niet opleggen.
Rechtbank
Gaat het om meer, of is de zaak niet eenvoudig, dan beslist een meervoudige kamer van de rechtbank: drie rechters. Was de verdachte jonger dan achttien toen het feit werd gepleegd, dan komt de zaak bij de kinderrechter, in de regel achter gesloten deuren.
Gerechtshof
Ben je niet helemaal vrijgesproken, dan kun je in hoger beroep bij het gerechtshof; het Openbaar Ministerie kan dat ook. Het hof kijkt vooral naar de bezwaren tegen het vonnis. Wordt een strafbaar feit niet vervolgd, dan kan wie er rechtstreeks belang bij heeft, zoals het slachtoffer, beklag doen bij het hof.

Welke route bij jouw situatie past, hangt af van wat er precies speelt.

Termijnen

Veertien dagen
Ben je het niet eens met een strafbeschikking, doe dan verzet binnen veertien dagen nadat je hem in persoon kreeg of er op een andere manier van wist. Bij een boete tot € 340 voor een overtreding kan het meestal tot zes weken nadat hij is verstuurd. Betaal je, dan kun je geen verzet meer doen.Art. 257e Sv
Veertien dagen
Hoger beroep tegen een vonnis stel je in binnen veertien dagen na de uitspraak, als je op de zitting was of wist wanneer die was. Anders heb je veertien dagen vanaf het moment dat je van het vonnis weet.Art. 408 Sv
Drie maanden
Gaat het om smaad of laster tegen jou, dan wordt dat in de regel alleen vervolgd als je een klacht indient: een aangifte waarin je om vervolging vraagt. Dat kan tot drie maanden na de dag waarop je ervan wist.Art. 66 Sr
Vóór de eis van de officier
Wil je als slachtoffer je schade vergoed krijgen via de strafzaak, voeg je dan als benadeelde partij. Dat doe je vóór de zitting bij de officier van justitie, met een formulier of online, of op de zitting, uiterlijk voordat de officier van justitie het woord krijgt voor zijn eis.Art. 51g Sv
Drie maanden na de zaak
Is iets van je in beslag genomen, dan kun je de rechter met een klaagschrift vragen het je terug te geven. Doe dat zo snel mogelijk. Is de strafzaak afgelopen, dan kan het nog tot drie maanden daarna.Art. 552a Sv

Welke termijn voor jou geldt en wanneer die afloopt, hangt af van de datums in jouw zaak.

Gecontroleerd door de redactie van Allix op 1 november 2026