Kort antwoord

Volgens de huidige wet valt een erfenis niet in de gemeenschap van goederen. Het testament kan daar verandering in brengen. Voor een huwelijk van vóór 2018 geldt een andere regeling. Bij een scheiding is vooral van belang of het geld nog aan te wijzen is.

Het antwoord van Allix

  1. Een erfenis valt volgens de wet buiten de gemeenschap

    Tussen echtgenoten bestaat een gemeenschap van goederen. Goederen die je krijgt door erfopvolging, een testament of een gift vallen daar volgens artikel 1:94 BW niet onder. Je partner wordt dus niet automatisch mede-eigenaar van wat je van je moeder erft.

  2. Het testament of huwelijkse voorwaarden kunnen dit veranderen

    Staat in het testament dat de erfenis wél in de gemeenschap valt, dan valt hij erin. Staat er juist dat hij erbuiten blijft, dan blijft hij erbuiten, ook als jullie in huwelijkse voorwaarden iets anders hebben afgesproken. Zo'n bepaling in een testament heet een uitsluitingsclausule. Huwelijkse voorwaarden kunnen ook het aandeel van ieder in de gemeenschap anders regelen.

  3. Getrouwd vóór 2018: de oude regels kunnen gelden

    Tot 1 januari 2018 gold een gemeenschap die in beginsel alles omvatte wat je had en tijdens het huwelijk kreeg. In twee uitspraken over huwelijken van vóór 2018 viel een erfenis alleen buiten de gemeenschap als er een uitsluitingsclausule in het testament stond. Zonder clausule hoort de erfenis dan bij de gemeenschap.

  4. Rente en een aankoop met erfgeld blijven in principe van jou

    Vruchten van goederen die buiten de gemeenschap vallen, zoals rente, vallen er ook buiten. Koop je met erfgeld iets, dan blijft dat van jou als je meer dan de helft van de prijs uit je eigen vermogen betaalt. Komt een deel van de prijs uit de gemeenschap, dan moet je dat deel aan de gemeenschap vergoeden.

  5. Bij scheiding wordt de gemeenschap in principe gelijk gedeeld

    Wat in de gemeenschap valt, delen jullie in principe voor de helft, tenzij huwelijkse voorwaarden of een schriftelijke afspraak iets anders zeggen. De gemeenschap eindigt op het moment dat het verzoek tot echtscheiding wordt ingediend. Kan geen van beiden bewijzen van wie een goed is, dan geldt het als gemeenschapsgoed.

  6. Is eigen erfgeld in de woning gaan zitten? Dan kun je een vergoeding krijgen

    Heb je erfgeld in de gezamenlijke woning gestoken, dan heb je meestal een vergoedingsrecht op de gemeenschap. In een uitspraak van het hof groeide die vergoeding mee met de waardestijging van de woning. De vergoeding volgt de waarde van het goed op het moment dat zij wordt betaald. Kon iemand niet meer aantonen welk geld in de woning was gegaan, dan kreeg hij daarvoor geen hogere vergoeding.

  7. Erfgeld dat is opgegaan aan het huishouden: de uitkomst wisselt

    Is geërfd geld gemengd met gezamenlijk geld en uitgegeven aan gezamenlijke uitgaven, dan ontstond in een zaak in beginsel een vergoedingsrecht ter hoogte van het bedrag zelf. De Hoge Raad oordeelde in een andere zaak dat je per saldo niets terugkrijgt als je wettelijk verplicht was het geld aan de kosten van de huishouding te besteden. Het hof liet het vergoedingsrecht in de eerste zaak bestaan, omdat de gemeenschap geen vrij geld had en het niet redelijk was de woning te verkopen.

Bespreek je situatie met Allix

Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.

Voorbeeldvraag

Ik ben in gemeenschap van goederen getrouwd en heb geld geërfd van mijn moeder. Is die erfenis nu ook van mijn partner, en wat gebeurt ermee als we scheiden?

Allix

Gecondoleerd met het verlies van je moeder. Of je partner mee-eigenaar is, hangt af van wanneer jullie trouwden en wat er in het testament staat.

Getrouwd op of na 1 januari 2018: de erfenis is van jou

Sinds 2018 geldt de beperkte gemeenschap.   Wat je erft of geschonken krijgt, valt daarin niet in de gemeenschap1. Let op:

  • Testament:   Staat in het testament dat de erfenis wél in de gemeenschap valt, dan gebeurt dat ook1.
  • Koop je iets met de erfenis?   Een goed blijft buiten de gemeenschap als je meer dan de helft van de prijs uit je eigen vermogen betaalt2. Komt een deel van de prijs uit de gemeenschap, dan betaal je dat terug.

Getrouwd vóór 2018: in principe gezamenlijk

Dan geldt nog de oude, algehele gemeenschap. Alleen wat je erft met een uitsluitingsclausule in het testament valt erbuiten. De overgangswet zelf heb ik niet kunnen nakijken.

  • Geen clausule, of geen testament: de erfenis valt in de gemeenschap.   Bij een scheiding heeft ieder in principe recht op de helft3.

Eigen erfgeld bij een scheiding

  • Nog apart op jouw rekening: dan neem je het mee.
  • Gestoken in de gezamenlijke woning: je hebt een vergoedingsrecht. In een uitspraak uit 2026   kreeg een man voor erfgeld dat in de gezamenlijke woning was gestoken een vergoeding die meegroeide met de waardestijging van het huis4. Maar   de vergoeding volgt de waarde van het goed op het moment van verrekenen5, dus daalt de woning, dan krijg je minder.
  • Gemengd en uitgegeven:   Ging het erfgeld mee op aan gezamenlijke uitgaven, dan kreeg de erfgenaam in beginsel een vergoeding ter hoogte van het bedrag zelf4.

Bewijs is cruciaal.   Kunnen jullie geen van beiden bewijzen van wie iets is, dan geldt het als gemeenschappelijk1. Bewaar het testament, de afrekening van de notaris en bankafschriften.

  De gemeenschap eindigt op het moment dat het verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank wordt ingediend6. Wat je daarna erft, valt er niet meer in.

Zet het erfgeld op een aparte rekening op jouw naam en meng het niet met gezamenlijk geld.

Trouwden jullie vóór of na 1 januari 2018, en staat er een uitsluitingsclausule in het testament?

Wat kun je doen?

  1. Lees na wat het testament zegt over de erfenis

    Kijk of er een bepaling in staat dat de erfenis in of buiten de gemeenschap valt. Zo'n bepaling gaat voor.

  2. Zoek uit wanneer jullie trouwden en of er huwelijkse voorwaarden zijn

    Voor huwelijken van vóór 1 januari 2018 gold een andere gemeenschap. Huwelijkse voorwaarden kunnen het aandeel van ieder bij een scheiding anders regelen.

  3. Laat Allix in het testament de bepaling over je erfenis aanwijzen

    Allix leest het testament van je moeder en wijst aan of er een uitsluitingsclausule in staat. Met je trouwdatum erbij zet Allix op een rij welke regeling voor jullie huwelijk geldt. Dan weet je of het erfgeld buiten de gemeenschap valt.

  4. Bewaar bewijs van waar het erfgeld naartoe is gegaan

    Kunnen jullie niet bewijzen van wie een goed is, dan geldt het als gemeenschapsgoed. Bewaar bijvoorbeeld bankafschriften en nota's.

Heb je het testament en je trouwdatum bij de hand? Allix zoekt erin wat er over je erfenis staat en legt uit wat dat bij een scheiding voor het geld betekent.

Bronnen

Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 29 oktober 2026

Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken

Iets gezien wat niet klopt?

Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Meer over erfrecht

Alles over erfrecht

Elke situatie is anders

Vraag het Allix