Kort antwoord
Je hebt drie jaar om je inburgering te halen. Uitstel vraag je aan bij DUO en je krijgt het als het je niet te verwijten is dat je te laat bent, bijvoorbeeld bij minstens drie maanden ziekte. Haal je de termijn niet, dan kun je een boete krijgen en blijft de plicht bestaan.
Het antwoord van Allix
Je hebt drie jaar om het inburgeringsexamen te halen
De termijn van drie jaar begint op het moment dat je inburgeringsplichtig wordt. De minister verlengt die termijn als je aannemelijk maakt dat het je niet te verwijten is dat je het examen niet op tijd hebt gehaald. Ook kan de termijn eenmalig met hooguit twee jaar langer worden als je voor het einde ervan aantoonbaar een alfabetiseringscursus volgt of hebt gevolgd. Deze regels komen uit de Wet inburgering zoals die tot 1 januari 2022 gold. Rechters passen die wet nog toe in zaken van mensen die voor die datum inburgeringsplichtig werden.
Bij drie maanden ziekte wordt je termijn langer
Was je zelf, je partner of je kind minstens drie maanden aaneengesloten ziek, dan wordt de termijn verlengd met de duur van die ziekte. Dat geldt ook voor psychische klachten die het leren belemmeren. Alleen ziekte binnen je termijn telt. Een vrouw met depressie en angsten kon volgens een verklaring een paar maanden geen les volgen. Ze kreeg toch geen verlenging omdat die periode na het einde van haar termijn lag.
Zonder medische machtiging krijg je geen verlenging
Je vraagt de verlenging zelf aan bij DUO en geeft daarbij een gerichte medische machtiging. Daarmee kan DUO informatie opvragen bij je arts of specialist. Een medisch adviseur van DUO beoordeelt die. In een zaak uit 2025 had een vrouw met migraine alleen een brief van haar neuroloog ingeleverd. Ze gaf geen machtiging, ook niet nadat ze er in bezwaar om was gevraagd. De Raad van State vond dat ze niet aannemelijk had gemaakt dat ze drie maanden aaneengesloten ziek was. Haar vrijwilligerswerk na de termijn gold als aanwijzing voor wat ze ook tijdens de termijn kon.
Ook zonder ziekte kan het je niet te verwijten zijn
De beleidsregel noemt ziekte, maar dat is geen volledige lijst. De minister kijkt naar alle feiten en omstandigheden en kan ook een andere bijzondere situatie genoeg vinden. Zorg voor kinderen wordt in de regel over ziekte niet genoemd. In de zaak van de vrouw met depressie speelden ook een zwangerschap en hulp bij de opvoeding van haar oudste dochter. De Raad van State zag geen bijzondere situatie. Een verklaring van de opvoedingshulp telde niet als medische informatie, omdat die hulp niet bij haar gezondheid betrokken was.
Ontheffing krijg je alleen als je het blijvend niet kunt halen
De minister ontheft je als je aantoont dat je door een lichamelijke of psychische belemmering of een verstandelijke handicap blijvend niet in staat bent het examen te halen. Dat bewijs lever je zelf. Een vrouw met psychische klachten kreeg in 2026 geen ontheffing omdat volgens het medisch advies nog behandelingen onbenut waren. Ze stond niet op een wachtlijst. Ontheffing kan ook wegens aantoonbaar geleverde inspanningen. Een vrouw vroeg die pas bijna anderhalf jaar na haar termijn aan en kreeg die. Haar boete werd verlaagd tot €300 maar niet geschrapt, omdat ze niet had laten zien dat ze niet eerder om ontheffing kon vragen.
Haal je de termijn niet, dan kun je een boete krijgen
De hoogte hangt af van je lesuren bij een school met het Blik op Werk-keurmerk, hoe vaak je examen hebt gedaan en hoeveel onderdelen je hebt gehaald. Wie geen lessen volgde en geen examen deed, kreeg de maximale boete van €1250. De boete moet passen bij hoe ernstig de overtreding is en hoeveel je te verwijten valt. Heb je alles gedaan wat redelijkerwijs mogelijk was, dan mag er geen boete komen. Bij minder verwijt kan de boete omlaag. Dat kan ook als je met financiële gegevens laat zien dat de boete je onevenredig hard raakt.
Na een boete loopt je inburgeringsplicht door
Na een boete stelt de minister een nieuwe termijn van hooguit twee jaar, gerekend vanaf het moment dat de boete bekend is gemaakt. In die tijd moet je het examen alsnog halen. In een zaak werd bij de boete ook bepaald dat de lening voor de inburgeringscursus terug moest. Een vrouw die bang was dat haar verblijfsvergunning zou worden ingetrokken, kreeg daarover geen gelijk. De Raad van State vond dat een onzekere omstandigheid in de toekomst.
Bespreek je situatie met Allix
Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.
Voorbeeldvraag
Ik ben inburgeringsplichtig, maar door ziekte en de zorg voor mijn kinderen haal ik het examen niet binnen mijn inburgeringstermijn. Kan ik verlenging of ontheffing krijgen, en wat gebeurt er als ik de termijn niet haal?
Allix
Verlenging en ontheffing bestaan allebei, maar je moet er zelf om vragen en het met stukken onderbouwen. Zorg voor kinderen alleen is in de regels die ik kon nakijken geen reden voor verlenging. Ziekte van jezelf of van je kind kan dat wel zijn.
Het hangt af van wanneer je inburgeringsplichtig werd. Dit gaat over de Wet inburgering tot 1 januari 2022. Rechters passen die oude wet nog steeds toe op mensen die al voor die datum inburgeringsplichtig waren1. Voor de Wet inburgering 2021 kon ik de regels niet nakijken.
Verlenging
- De minister moet de termijn van drie jaar verlengen als je aannemelijk maakt dat het jou niet te verwijten is dat je het examen niet op tijd haalde1.
- Volgens de beleidsregel is dat het geval bij langdurige ziekte van minstens drie maanden aaneengesloten, van jezelf, je partner of een eerstegraads bloedverwant (dus ook je kind). De termijn wordt dan verlengd met de duur van die ziekte1.
- Je moet daarvoor zelf een verzoek bij DUO indienen en een gerichte medische machtiging geven. Een medisch adviseur van DUO beoordeelt het1.
In een zaak uit 2025 kreeg iemand met migraine geen verlenging: Zij had binnen de termijn en in bezwaar geen medische machtiging ingeleverd, waardoor DUO geen informatie bij haar behandelaars kon opvragen1.
Ontheffing
- Medisch: die krijg je als je aantoont dat je door een lichamelijke of psychische belemmering of een verstandelijke handicap blijvend niet in staat bent het examen te halen2. Dat bewijs je zelf. In 2026 werd ontheffing geweigerd omdat volgens het medisch advies nog behandelmogelijkheden onbenut waren gebleven2. Ben je nog in behandeling, dan past verlenging dus beter.
- Wegens aantoonbare inspanningen: die bestaat ook, maar de voorwaarden kon ik niet nakijken.
Als je de termijn niet haalt
- Boete. De hoogte hangt af van het aantal lesuren bij een school met het Blik op Werk-keurmerk, hoe vaak je examen hebt gedaan en hoeveel onderdelen je hebt gehaald1. Wie geen lessen volgde en geen examen probeerde, kreeg de maximale boete van € 1.2501.
- Nieuwe termijn. Na het missen van de termijn stelde de minister een nieuwe termijn van twee jaar3. De plicht blijft dus bestaan.
- Lagere of geen boete. Heb je alles gedaan wat redelijkerwijs mogelijk was, dan mag er geen boete komen. Valt je minder te verwijten, dan kan de boete omlaag1.
Wat nu: vraag verlenging aan vóór je termijn afloopt, met de medische machtiging erbij. Bewaar bewijs van lessen en examenpogingen. Maak bezwaar bij een afwijzing of boete. Over gevolgen voor je verblijfsvergunning kun je een advocaat raadplegen.
Wanneer werd je inburgeringsplichtig: voor of na 1 januari 2022? En was jij of je kind minstens drie maanden aaneengesloten ziek? Dan kijk ik wat ik voor je kan opstellen.
Wat kun je doen?
Laat Allix uitrekenen welke ziekteperiode binnen je termijn valt
Stuur Allix de brief waarin staat wanneer je inburgeringsplichtig werd. Met de data van je ziekte rekent Allix uit welke aaneengesloten maanden binnen je termijn vallen. Daarna schrijft Allix je verzoek aan DUO. Daarin staat precies welke periode telt en met hoeveel maanden de termijn dan langer hoort te worden.
Vraag verlenging aan bij DUO met een medische machtiging
Geef bij je verzoek een gerichte medische machtiging mee. Daarop zet je over wie het gaat en waarvoor DUO informatie bij de arts of specialist mag opvragen. Gaat het om de ziekte van je kind of partner, dan staat die op de machtiging.
Bewaar bewijs van je lessen en examens
Lesuren, examenpogingen en behaalde onderdelen bepalen mee hoe hoog een boete wordt.
Maak bezwaar tegen een afwijzing of boete
Lever in bezwaar alsnog de machtiging en je medische stukken in. Vraagt DUO om een machtiging, stuur die dan terug. Zonder machtiging kan de beslissing blijven staan zonder dat je wordt gehoord.
Vertel Allix wat er naast je ziekte speelde, zoals de zorg voor je kinderen. Allix zoekt uitspraken waarin zo'n situatie wel of niet genoeg was.
Bronnen
Andere bronnen
- Rechtspraak.nlVerlenging bij ziekte, machtiging en boete (2025) (ECLI:NL:RVS:2025:4221)
- Rechtspraak.nlMedische ontheffing geweigerd (2026) (ECLI:NL:RVS:2026:2272)
- Rechtspraak.nlZiekte na termijn, andere situaties, nieuwe termijn (ECLI:NL:RVS:2022:144)
- Rechtspraak.nlLate ontheffing, boete en lening (2022) (ECLI:NL:RVS:2022:1632)
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 5 november 2026
Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
Iets gezien wat niet klopt?
Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.
Meer over immigratierecht
- Ik ben vóór 1975 in Suriname geboren en wil weer Nederlander worden
- Ik wil met mijn buitenlandse partner via de EU-route naar Nederland
- Ik woon vijf jaar in Nederland en wil een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
