In het kort
Via de EU-route kan je buitenlandse partner met je terugkeren naar Nederland als jullie eerst minstens drie maanden echt samen in een ander EU-land woonden en daar jullie gezinsleven opbouwden of versterkten. Daarna beoordeelt de minister (de IND) of jullie aan de eisen voldoen.
Wat heb je nodig?
- Huurcontract en inschrijving in de gemeente van het andere EU-land waar jullie verbleven, als bewijs dat jullie daar echt woonden
- De verblijfskaart die je partner in het EU-land kreeg, als die er is
- Bewijs van jullie relatie en van jullie gezinsleven in het andere EU-land
- Indien jullie getrouwd zijn: een recent officieel stuk waaruit blijkt dat jullie huwelijk nog bestaat.
Stap voor stap
Stap 1: Maak echt gebruik van je recht op vrij verkeer
De EU-route werkt alleen als je je recht om naar een ander EU-land te verhuizen hebt gebruikt. Blijf je in Nederland wonen, dan valt je partner onder de gewone Nederlandse regels. Het verblijfsrecht van je partner is afgeleid van jouw recht, dat komt uit artikel 21 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).
Stap 2: Ga met je partner in het andere EU-land wonen
Minstens drie maanden echt samenwonen
Jullie moeten daadwerkelijk minstens drie maanden samen in het andere EU-land hebben gewoond. Het gaat om echt wonen: jullie moeten daar samen een gezinsleven hebben opgebouwd of versterkt. Het buitenlandse verblijf en jullie relatie moeten dus met elkaar te maken hebben.
Stap 3: Zorg dat jullie relatie in het buitenland gestalte krijgt
Dat jij ooit in het buitenland woonde, is niet genoeg. In een zaak bij de Raad van State ontstond de relatie pas jaren na de terugkeer naar Nederland. Het verblijf in het buitenland en de relatie hadden geen verband met elkaar, en de partner kreeg geen verblijfsrecht.
Stap 4: Keer samen terug naar Nederland
Bij je terugkeer moet Nederland een verblijfsrecht geven aan het familielid met wie je in het andere EU-land je gezinsleven hebt opgebouwd of versterkt. De eisen uit de Europese Verblijfsrichtlijn gelden dan op vergelijkbare wijze. De richtlijn zelf geldt voor jou in Nederland niet rechtstreeks, omdat zij het verblijf in je eigen land niet regelt.
Stap 5: Vraag een verblijfsdocument aan voor je partner
Je partner vraagt een document aan waaruit rechtmatig verblijf als gemeenschapsonderdaan blijkt, dus als familielid van een EU-burger (artikel 9, eerste lid, Vreemdelingenwet 2000). Het gaat dus niet om een gewone verblijfsvergunning. Over de afwijzing van dit document gingen de uitspraken van de Raad van State.
Stap 6: Bewijs jullie relatie met recente, officiële stukken
In een andere zaak mocht de minister om een bewijsstuk vragen van niet ouder dan zes maanden waaruit bleek dat het huwelijk nog bestond. Alleen de registratie als gehuwd in de BRP (de gemeentelijke persoonsregistratie) was op zichzelf geen bewijs.
Stap 7: De minister beoordeelt of jullie aan de eisen voldoen
Het is aan de minister (de IND) om te beoordelen of jullie aan de eisen van de Verblijfsrichtlijn voldoen. Hij onderzoekt ook of jullie echt in het andere land woonden en daar een gezinsleven hebben opgebouwd of versterkt. In de zaak over Tsjechië was het een belangrijk feit dat de partner daar een verblijfskaart had op grond van de richtlijn.
Allix zoekt de uitspraken van de Raad van State over terugkeerders op en zet ze naast jullie verhaal. Zo zie je of België en jullie relatie genoeg samenhangen.
Goed om te weten
Een tweede EU-nationaliteit verandert weinig
Heb je naast de Nederlandse nog een andere EU-nationaliteit, dan kun je in Nederland geen beroep doen op de Verblijfsrichtlijn. Je partner kan wel een afgeleid verblijfsrecht aan artikel 21 VWEU ontlenen, als jullie het gezinsleven in het andere land hebben opgebouwd of versterkt.
Alleen jouw eigen verblijf in het buitenland is niet genoeg
Woonde je vroeger alleen in het buitenland, zonder je partner, dan tast een weigering voor je partner je recht op vrij verkeer niet aan. Je partner krijgt dan geen verblijfsrecht via deze route.
Het land maakt voor het EU-recht niet uit
Het principe komt uit artikel 21 VWEU. De Raad van State paste het toe op een verblijf in Tsjechië. Het geldt dus niet alleen voor België, maar ook voor een ander EU-land zoals Duitsland.
Bespreek je situatie met Allix
Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.
Voorbeeldvraag
Ik ben Nederlander en mijn partner komt van buiten de EU. Als wij eerst samen in België gaan wonen en daarna terugkeren naar Nederland, onder welke voorwaarden mag mijn partner dan via de EU-route bij mij in Nederland wonen?
Allix
De "België-route" bestaat echt, maar werkt alleen als jullie in België echt samen een leven opbouwen. Een tijdelijk adres om de Nederlandse regels te omzeilen is niet genoeg.
Waarom deze route bestaat
Woon je als Nederlander alleen in Nederland, dan valt je partner onder de gewone Nederlandse regels voor gezinsmigratie. Het EU-recht helpt je pas als je je recht op vrij verkeer hebt gebruikt: je verhuist naar een ander EU-land en keert daarna terug (artikel 21 VWEU). Die richtlijn regelt niet het verblijf van een EU-burger in het land waarvan hij de nationaliteit heeft1. De Raad van State past de regels wel via een omweg toe: als je terugkeert, moet Nederland een verblijfsrecht geven aan het familielid met wie je in het andere EU-land je gezinsleven hebt opgebouwd of versterkt. De eisen uit de Verblijfsrichtlijn gelden dan op vergelijkbare wijze2.
De voorwaarden
- Echt samenwonen, minstens drie maanden. Het gaat om een terugkeer waarin je in een ander EU-land hebt gewoond, daar met je partner een gezinsleven hebt opgebouwd of versterkt, en daarna bent teruggekeerd1. Daarbij moet je minstens drie maanden echt samen met je partner in het andere land hebben gewoond1. Drie maanden is de ondergrens; wat telt is of jullie daar echt woonden.
- De relatie moet in België gestalte krijgen. In een zaak bij de Raad van State ontstond de relatie pas jaren na de terugkeer naar Nederland. Het verblijf in het buitenland en de relatie hadden dus niets met elkaar te maken, en de partner kreeg geen verblijfsrecht1.
- De IND beoordeelt dit echt. In de Tsjechische zaak oordeelde de Raad van State dat het aan de minister is om te beoordelen of de partners voldoen aan de eisen uit de Verblijfsrichtlijn2. De minister moest nog uitzoeken of het gezinsleven echt in Tsjechië was opgebouwd of versterkt2.
- Dubbele nationaliteit. Heb je naast de Nederlandse ook een andere EU-nationaliteit, dan verandert er weinig. De Raad van State is teruggekomen van zijn eerdere lijn en vindt nu dat zo iemand in Nederland geen beroep kan doen op de Verblijfsrichtlijn1. Ook dan moet je het gezinsleven in het andere land hebben opgebouwd.
Wat ik niet heb kunnen controleren
Het Vreemdelingenbesluit 2000 en de Vreemdelingencirculaire staan niet in de kennisbank. Ik kan daarom niet nagaan welke bewijsstukken de IND vraagt, welke eisen uit de richtlijn ze toepast (bijvoorbeeld over werk of eigen geld in België) en hoe ze omgaat met vermoedens van misbruik. Ook de Belgische regels voor de verblijfskaart van je partner kon ik niet nakijken. Laat dit controleren door een advocaat vreemdelingenrecht, liefst voordat jullie verhuizen.
Praktisch: de IND toetst achteraf of jullie verblijf echt was. Bewaar vanaf dag één alles wat laat zien dat België jullie woonplaats was: huurcontract, inschrijving in de gemeente, de Belgische verblijfskaart van je partner, energierekeningen en bewijs van werk of inkomen. Blijf je in die tijd eigenlijk in Nederland wonen of werken, dan wordt je dossier zwakker. Na terugkeer vraagt je partner een artikel 9-document aan, waaruit verblijf als familielid van een EU-burger blijkt.
Kunnen jullie in België echt wonen en werken of rondkomen, zonder te pendelen vanuit Nederland? En zijn jullie getrouwd of geregistreerd partners?
Bronnen
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 29 oktober 2026
Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
Iets gezien wat niet klopt?
Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.
Meer over immigratierecht
- Ik haal mijn inburgering niet op tijd
- Ik woon vijf jaar in Nederland en wil een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
- Ik wil mijn buitenlandse partner naar Nederland halen
