Kort antwoord

Het gezag van je ex laten intrekken kan alleen via de rechtbank. Je vraagt de rechtbank het gezamenlijk gezag te beëindigen en jou het eenhoofdig gezag te geven. De rechter doet dat alleen als je kind klem of verloren dreigt te raken tussen de ouders of als het om een andere reden noodzakelijk is.

Het antwoord van Allix

  1. Gezag laten intrekken kan alleen via de rechter

    Na een echtscheiding blijft het gezamenlijk gezag gewoon bestaan. Het gezag van je ex kun je dus niet zelf intrekken. De rechter kan bepalen dat het gezag voortaan bij één ouder ligt. Dat kan op verzoek van één ouder of van beide ouders samen, bij de echtscheiding of later. Ook als je ex het met je verzoek eens is, kijkt de rechter of aan de voorwaarden is voldaan. Bij de rechtbank Noord-Holland vond de vader het prima dat de moeder het gezag kreeg. De rechtbank heeft de voorwaarden toch volledig beoordeeld.

  2. De voorwaarden voor eenhoofdig gezag

    De rechter geeft één ouder het gezag als er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren raakt tussen de ouders. Binnen afzienbare tijd moet dan ook geen voldoende verbetering te verwachten zijn. De tweede mogelijkheid is dat een wijziging om een andere reden noodzakelijk is in het belang van het kind. Gezamenlijk gezag vraagt dat ouders echt kunnen overleggen en samen beslissingen kunnen nemen. Is het kind twaalf jaar of ouder en wil het dat, dan kan de rechter ook zonder verzoek van een ouder over het gezag beslissen. Dat geldt ook voor een jonger kind dat zijn belangen redelijk kan overzien.

  3. Na een afwijzing kan een nieuw verzoek als er iets is veranderd

    De rechtbank kan het gezamenlijk gezag ook beëindigen als de omstandigheden sinds de eerdere beslissing zijn veranderd. Dat kan ook als toen van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan. Deze regel geldt voor ouders die niet getrouwd waren en voor gezamenlijk gezag dat na een echtscheiding is blijven bestaan. De voorwaarden zijn dezelfde. Bij de rechtbank Den Haag was het verzoek van een moeder eerder afgewezen. Later zag de rechtbank wel gewijzigde omstandigheden. De ouders konden al langere tijd niet overleggen en de vader had al enkele jaren geen fysiek contact met het kind. Toen kreeg de moeder het eenhoofdig gezag.

  4. Eenhoofdig gezag is een uitzondering

    Het uitgangspunt van de wetgever is dat gezamenlijk gezag in het belang van het kind is. Een hof heeft het verzoek van een moeder afgewezen. Het hof vroeg eerst de Raad voor de Kinderbescherming om onderzoek en heeft het advies van de Raad overgenomen. De Raad zag geen signalen dat het kind klem of verloren was geraakt. Ondanks moeizame communicatie konden de ouders het gezag voldoende invullen. Ook was niet genoeg gebleken dat de vader zijn toestemming voor beslissingen weigerde. Dat de strijd al ruim tien jaar duurde en de moeder veel stress had, veranderde dat niet.

  5. Blokkeren telt als het kind er last van heeft

    Bij de rechtbank Den Haag blokkeerde de vader gezagsbeslissingen. Daardoor kon noodzakelijke hulp voor het kind niet starten en het kind had daar last van. De rechtbank verwachtte geen verbetering en gaf de moeder het eenhoofdig gezag. Bij de rechtbank Noord-Holland woonde het kind bij de vader, maar had de moeder alleen het gezag. Zij gaf geen of niet op tijd toestemming voor belangrijke beslissingen. Er waren problemen met schoolboeken en met een zorgverzekering die zij had opgezegd. Dat schaadde het kind en de vader kreeg het eenhoofdig gezag.

  6. Bij huiselijk geweld telt ook de veiligheid

    De rechtbank Noord-Holland heeft het Verdrag van Istanbul toegepast. Volgens dat verdrag moet bij beslissingen over gezag en omgang rekening worden gehouden met geweld. De uitvoering mag niet ten koste gaan van de veiligheid van het slachtoffer of de kinderen. De moeder woonde na huiselijk geweld met de kinderen op een afgeschermd adres. De vader had niet getekend toen de kinderen hulp nodig hadden. Door de dreiging richting de moeder kon niet van haar worden verwacht dat zij nauw met hem overlegt. Zij kreeg het eenhoofdig gezag. Ook de rechtbank Den Haag gaf een moeder het eenhoofdig gezag na huiselijk geweld en verbroken contact tussen de ouders.

  7. Je kunt de rechter ook één beslissing laten nemen

    Gaat het om één of enkele beslissingen, dan kun je het geschil aan de rechtbank voorleggen. Het gezag blijft dan gedeeld. De rechtbank probeert eerst de ouders tot overeenstemming te brengen en neemt anders de beslissing die zij in het belang van het kind wenselijk vindt. Het verzoek wordt binnen zes weken behandeld. De rechtbank kan ook regelen hoe de ouder bij wie het kind niet woont wordt geïnformeerd en geraadpleegd. In de zaak bij de rechtbank Noord-Holland had de moeder eerder al vervangende toestemming gekregen voor jeugdhulp en traumatherapie.

Bespreek je situatie met Allix

Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.

Voorbeeldvraag

Mijn ex en ik hebben samen het gezag over onze dochter, maar overleggen lukt niet meer en hij blokkeert elke beslissing over school en zorg. Kan ik het gezag van mijn ex laten intrekken en zelf het eenhoofdig gezag krijgen?

Allix

Ja, dat kan, maar de rechter legt de lat hoog. Dat de communicatie slecht is, is meestal niet genoeg. Wat telt is of je dochter daar zelf schade van heeft.

Waar de rechter naar kijkt

  Na een echtscheiding blijven ouders met gezamenlijk gezag dat gezag samen uitoefenen1. Wil je dat veranderen, dan moet je bij de rechtbank een verzoek indienen.   De rechter kan het gezag aan één ouder geven als er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren raakt tussen de ouders, en er binnen afzienbare tijd geen verbetering te verwachten is2.   Of als wijziging van het gezag om een andere reden noodzakelijk is in het belang van het kind2.

  • Gescheiden na een huwelijk: je kunt het verzoek ook na de echtscheiding doen.   De beslissing kan bij de echtscheidingsbeschikking of bij een latere beschikking worden gegeven2.
  • Niet getrouwd (of gezag via een aantekening in het gezagsregister):   de rechtbank kan het gezamenlijk gezag beëindigen als de omstandigheden sindsdien zijn gewijzigd3.   Daarbij gelden dezelfde maatstaven: klem of verloren raken, of noodzaak in het belang van het kind3.

Rechters gaan ervan uit dat gezamenlijk gezag goed is voor een kind: het hof noemde   eenhoofdig gezag alleen in uitzonderingsgevallen aan de orde is4. Het kan wel. Bij de rechtbank Den Haag kreeg een moeder het eenhoofdig gezag omdat   de vader gezagsbeslissingen blokkeerde, waardoor noodzakelijke hulp voor het kind niet kon starten en het kind daar last van had5. Twee dingen woogen daar zwaar.   Er was al jaren geen fysiek contact tussen vader en kind5, en   de rechtbank verwachtte niet dat het binnen afzienbare tijd beter zou worden5.

Het verschil zit dus hierin: kun je concreet laten zien dat je dochter er schade van heeft, bijvoorbeeld een behandeling die niet kan beginnen of een schoolkeuze die blijft liggen? En is het blokkeren een vast patroon, geen enkel meningsverschil?

Een lichtere route: de rechter één beslissing laten nemen

Gaat het om een paar concrete beslissingen, dan kan dit sneller.   Ouders met gezamenlijk gezag kunnen een geschil over het gezag aan de rechtbank voorleggen, die dan beslist wat in het belang van het kind wenselijk is6.   De rechtbank behandelt zo'n verzoek binnen zes weken6. Het gezag blijft gedeeld, alleen het vastgelopen punt wordt beslist. Moet je daarvoor steeds terug naar de rechter, dan laat dat een structurele blokkade zien en wordt een later verzoek om eenhoofdig gezag sterker.

Waar je rekening mee moet houden

  • Je ex mag reageren. Hij zal waarschijnlijk zeggen dat hij gewoon een andere mening heeft. Rechters letten erop of jij de band met hem blijft steunen.   Het gezag omvat de plicht om de banden van het kind met de andere ouder te bevorderen7.
  • Bewaar bewijs. Denk aan berichten waarin je overleg voorstelt en hij weigert of niet reageert, en aan verwijzingen, brieven van school en verslagen van hulpverleners waaruit blijkt dat iets is blijven liggen.

Voor een verzoek bij de rechtbank om eenhoofdig gezag of een geschillenregeling is de volgende stap een advocaat familierecht.

Kun je een concreet voorbeeld noemen waarbij je dochter echt nadeel had van zijn blokkade? En heeft hij nog regelmatig contact met haar?

Wat kun je doen?

  1. Stuur Allix de berichten en brieven over wat is vastgelopen

    Allix leest de appjes, mails en brieven van school of zorg die je meestuurt. Per beslissing zet Allix op een rij wanneer je ex die heeft tegengehouden en wat dat voor je kind betekende. Zo ligt er een overzicht van de blokkades waarmee een advocaat direct aan het verzoek kan beginnen.

  2. Kies tussen eenhoofdig gezag en een beslissing over één geschil

    Wil je het gezamenlijk gezag laten beëindigen, dan vraag je de rechtbank om eenhoofdig gezag. Gaat het om één of enkele vastgelopen beslissingen, dan kun je de rechtbank vragen die beslissing te nemen.

    Termijn: Een geschil behandelt de rechtbank binnen zes weken

  3. Laat een advocaat het verzoekschrift indienen

    Een verzoek over het gezag gaat naar de rechtbank. Daar moet een advocaat het verzoekschrift ondertekenen. De wet maakt alleen een uitzondering voor de kantonrechter of als een bijzondere wettelijke regel het anders bepaalt.

  4. Ga zo nodig in hoger beroep bij het gerechtshof

    Is een ouder het niet eens met de beslissing van de rechtbank, dan kan via een advocaat hoger beroep worden ingesteld bij het gerechtshof. In uitspraken over gezag staat daarvoor een termijn van drie maanden na de uitspraak.

    Termijn: Drie maanden na de uitspraak

Je ex noemt zijn weigering misschien een gewoon meningsverschil. Allix toetst dat aan hoe rechters vergelijkbare weigeringen hebben beoordeeld.

Bronnen

Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 5 november 2026

Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken

Iets gezien wat niet klopt?

Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Meer over familierecht

Alles over familierecht

Elke situatie is anders

Vraag het Allix