Kort antwoord
Wil je ex het ouderschapsplan niet wijzigen, dan kun je de rechtbank vragen de zorgregeling of de vakantieverdeling aan te passen. Je ex hoeft daar niet mee in te stemmen. De rechter wijzigt alleen bij veranderde omstandigheden en als het in het belang van de kinderen is.
Het antwoord van Allix
Je ex hoeft niet mee te werken
Hebben jullie samen het gezag, dan kan één ouder een geschil daarover aan de rechtbank voorleggen. De rechtbank neemt dan de beslissing die zij in het belang van het kind wenselijk vindt. Een mediationclausule in het ouderschapsplan sluit die weg niet vanzelf af. In een zaak bij het hof Arnhem-Leeuwarden vond de moeder dat de vader eerst naar de mediator had moeten gaan. Het hof oordeelde dat het hem vrijstond om niet mee te werken, gezien de aard van mediation en de omstandigheden van de ouders. Zijn wijzigingsverzoek is daarom inhoudelijk beoordeeld.
Herzien van het ouderschapsplan is niet verplicht
De wet verplicht ouders om een ouderschapsplan op te stellen. Bij een echtscheiding bevat het verzoekschrift een plan dat beide echtgenoten hebben ondertekend. Daarin staan in ieder geval afspraken over de zorg- en opvoedingstaken, over informatie en raadpleging en over de kosten van de kinderen. Ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag stellen zo'n plan op als ze hun samenleving beëindigen. De wet noemt geen plicht om het plan daarna te herzien.
Het ouderschapsplan wijzigen kan bij veranderde omstandigheden
Voor de verdeling van zorg- en opvoedingstaken geldt dezelfde wijzigingsregel als voor omgang. De rechtbank kan een regeling die de ouders zelf hebben getroffen wijzigen als de omstandigheden daarna zijn veranderd. Dat kan ook als bij de afspraak van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan. Het verzoek kan van de ouders samen komen of van één van hen. Heeft maar één ouder het gezag, dan gaat het om een omgangsregeling. Die kan de rechtbank op dezelfde gronden wijzigen.
Dat de kinderen ouder zijn, is niet vanzelf genoeg
Er moet een relevante wijziging van omstandigheden zijn. Het hof Arnhem-Leeuwarden heeft het verzoek van een vader om meer zorgtijd niet inhoudelijk beoordeeld. Hij stelde dat hij bij de afspraak op een latrelatie met de moeder had gerekend. De moeder betwistte dat en het ouderschapsplan wees er niet op. In een andere zaak oordeelde de rechtbank Noord-Holland dat de regeling door het ouder worden van de kinderen niet goed meer aansloot. Ook was de vakantieregeling op onderdelen te onduidelijk en werd die niet volledig uitgevoerd. Samen was dat wel een wijziging van omstandigheden.
De rechter kijkt of wijziging goed is voor de kinderen
Ook bij veranderde omstandigheden toetst de rechter of een wijziging in het belang van het kind is. In de zaak bij het hof Arnhem-Leeuwarden liep de regeling goed en zou een uitbreiding spanningen tussen de ouders geven. Een kleine aanpassing heeft meer kans. Het hof Amsterdam heeft de regeling beperkt gewijzigd zodat een 12-jarige op vrijdag eerst naar huis kon fietsen voor haar volleybaltraining. De inperking voor de vader was minimaal en het kind kreeg er veel rust door. Haar wens om ook op zondagavond terug te gaan, heeft het hof afgewezen. Die avond was belangrijk voor de band met de vader.
De rechter kan de vakantieverdeling duidelijker maken
Het hof Amsterdam heeft de vakantieafspraken uit het ouderschapsplan in grote lijnen laten staan. Wel heeft het hof vastgelegd dat de vakanties telkens op zaterdagochtend beginnen en eindigen. Bij de zomervakantie woog mee dat het kind maximaal twee weken aaneen bij de vader wilde zijn. De rechtbank Noord-Holland vond dat een moeder zich niet tot in lengte van tijden in alle vakanties hoeft te voegen naar het werkrooster van de vader. Behalve de zomervakantie heeft de rechtbank alle vakanties daarom bij helfte verdeeld. Ouders mogen in onderling overleg altijd van de regeling afwijken.
Kinderen krijgen een stem bij de rechter
Kinderen van 12 jaar en ouder krijgen de gelegenheid om de rechter hun mening te geven, tenzij de zaak van kennelijk ondergeschikt belang is. Jongere kinderen kan de rechter die gelegenheid ook geven, op een manier die hij zelf bepaalt. De rechter kan daarnaast advies vragen aan de Raad voor de Kinderbescherming. Bij tieners kan een vast schema niet meer passend zijn. Het hof Arnhem-Leeuwarden vond een vastomlijnde zorgregeling bij twee tieners niet meer bij hun leeftijd passen. Hun vertrouwen in de moeder was geschaad en er was bij hen onvoldoende draagvlak voor een vast schema.
Bespreek je situatie met Allix
Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.
Voorbeeldvraag
De zorgverdeling en de vakantieregeling in ons ouderschapsplan passen niet meer bij de leeftijd van onze kinderen, maar mijn ex wil niets veranderen. Hoe kan ik het ouderschapsplan toch laten wijzigen?
Allix
Een ouderschapsplan ligt niet voor altijd vast. Weigert je ex mee te werken, dan kun je de rechter vragen het te wijzigen. Dat is wel minder vanzelfsprekend dan veel ouders denken.
Wat de wet zegt
Hebben jullie samen het gezag, dan kun je de rechtbank vragen een geschil over de uitoefening van het gezag te beslechten, ook als maar één ouder dat vraagt1. Om een bestaande regeling te wijzigen, verklaart de wet de wijzigingsregel voor omgang van overeenkomstige toepassing op de verdeling van zorg- en opvoedingstaken1. Die regel houdt in dat de rechtbank een regeling die de ouders zelf hebben getroffen kan wijzigen als de omstandigheden daarna zijn veranderd, of als bij de afspraak van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan2.
Wat de rechter toetst
1. Zijn de omstandigheden echt veranderd? Dat de kinderen ouder zijn, is niet automatisch genoeg. Maak concreet wat er veranderd is, zoals de middelbare school, vaste trainingen, reistijd of een wens van de kinderen. Bij het hof Arnhem-Leeuwarden werd een vader niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij met alleen zijn eigen, betwiste stelling geen relevante wijziging van omstandigheden had aangetoond3.
2. Is wijziging in het belang van de kinderen? Kleine, gerichte aanpassingen hebben de meeste kans. Het hof Amsterdam paste de zorgregeling beperkt aan, zodat een 12-jarige op vrijdag eerst naar huis kon fietsen voor haar volleybaltraining. De inperking voor de vader was minimaal en het kind kreeg er veel rust door4. Bij de vakanties liet hetzelfde hof de vakantieafspraken uit het ouderschapsplan in grote lijnen staan, maar legde wel duidelijke begin- en eindtijden voor de vakanties vast4. Loopt de regeling in de praktijk redelijk en wil vooral jij hem anders, dan verandert de rechter hem niet snel.
Wat je kunt doen
- Probeer eerst overleg of mediation, en leg dat vast.
- Dien een verzoekschrift in. Een verzoekschrift moet door een advocaat worden ondertekend, tenzij het bij de kantonrechter wordt ingediend of de wet een uitzondering maakt5.
- De kinderen krijgen een stem: Kinderen van 12 jaar en ouder krijgen de gelegenheid hun mening aan de rechter te geven. Jongere kinderen kan de rechter daartoe ook uitnodigen, op een manier die hij zelf bepaalt6.
- Kom met een concreet voorstel (weekschema, vakantieverdeling met begin- en eindtijden), wijk intussen niet zelf van het plan af en zet de kinderen niet onder druk. Voor beide ouders geldt dat het ouderlijk gezag de plicht omvat de band van het kind met de andere ouder te bevorderen7.
Wat is er concreet veranderd sinds jullie het plan tekenden, en hoe oud zijn de kinderen nu? Zal ik een concreet voorstel voor een nieuwe regeling voor je opstellen?
Wat kun je doen?
Laat Allix je ouderschapsplan lezen en een voorstel schrijven
Allix leest de zorg- en vakantieafspraken in je ouderschapsplan en wijst aan welke niet meer passen bij de leeftijd van de kinderen. Daarna schrijft Allix een voorstel met een nieuw weekschema en vaste begin- en eindtijden voor de vakanties. Je hebt dan een concreet voorstel voor je ex en later voor de rechter.
Stel je ex overleg of mediation voor
Je ex kan mediation weigeren. Ook een ouder die mediation weigerde, kon in een zaak met een mediationclausule toch naar de rechter.
Leg vast wat er sinds het plan veranderd is
Een eigen stelling die de ander betwist, was in een zaak niet genoeg. Stukken zoals schoolroosters en trainingstijden laten de verandering zien.
Laat een advocaat het verzoekschrift indienen
Een verzoekschrift wordt door een advocaat ondertekend, tenzij het bij de kantonrechter wordt ingediend of de wet een uitzondering maakt. Het verzoekschrift noemt wat je wilt veranderen en waarom.
Ga naar de behandeling bij de rechtbank
Voordat de rechtbank beslist, probeert zij de ouders tot een vergelijk te brengen.
Termijn: De rechtbank behandelt het verzoek binnen zes weken.
Met de leeftijd van jouw kinderen en hun weekrooster zoekt Allix uitspraken waarin een rechter een vergelijkbare regeling heeft aangepast.
Bronnen
Burgerlijk Wetboek
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
Andere bronnen
- Rechtspraak.nlHof Arnhem-Leeuwarden 2025: mediationclausule en… (ECLI:NL:GHARL:2025:191)
- Rechtspraak.nlHof Arnhem-Leeuwarden 2023: geen gewijzigde… (ECLI:NL:GHARL:2023:9708)
- Rechtspraak.nlRechtbank Noord-Holland 2021: vakantieregeling… (ECLI:NL:RBNHO:2021:1498)
- Rechtspraak.nlHof Amsterdam 2024: kleine wijziging en vakantietijden (ECLI:NL:GHAMS:2024:2533)
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 6 november 2026
Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
Iets gezien wat niet klopt?
Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.
Meer over familierecht
- Ik wil het gezag van mijn ex over ons kind laten intrekken
- Mijn ex wil ons huis niet verkopen en niet uitgekocht worden
- Mijn ex betaalt de alimentatie niet
