Kort antwoord

Wil je ex het huis niet verkopen en ook niet uitgekocht worden, dan kun je de verdeling via de rechter afdwingen. De rechter kan het huis aan één van jullie toedelen of laten verkopen. Weigert je ex daarna te tekenen bij de notaris, dan kan het vonnis die handtekening vervangen.

Het antwoord van Allix

  1. Wil je ex het huis niet verkopen, dan kun je verdeling eisen

    Elke mede-eigenaar kan op elk moment verdeling van een gemeenschappelijk goed vorderen. Een nee van je ex houdt de verdeling van jullie huis dus niet tegen. Dat werkt ook andersom als je ex wil verkopen en jij niet. Komen jullie er samen niet uit, dan bepaalt de rechter hoe er wordt verdeeld. De belangen van jullie allebei worden daarbij naar billijkheid gewogen. De wet noemt drie manieren. Ieder krijgt een deel van het goed. Eén van jullie krijgt het huis en betaalt de ander de overwaarde, zo nodig in termijnen. Of het huis wordt verkocht op een manier die de rechter bepaalt en jullie delen de netto-opbrengst.

  2. De ex die het huis wil houden, krijgt soms een termijn om uit te kopen

    In twee zaken heeft de rechter de ex-partner die in het huis woonde een termijn gegeven om de ander uit te kopen. De ander had daar geen bezwaar tegen. De rechtbank Amsterdam gaf vier maanden na de taxatie om de financiering rond te krijgen. De rechtbank Noord-Holland gaf drie maanden voor de overdracht bij de notaris en de betaling van €70.000. In beide zaken moest de ander ook uit de hypotheek worden ontslagen. Lukte dat niet op tijd, dan moest het huis worden verkocht en werd de opbrengst gedeeld.

  3. Een ex die blijft dwarsliggen, kan tot verkoop worden gedwongen

    In een zaak bij de rechtbank Rotterdam hadden de ex-partners in 2013 in een convenant afgesproken dat het huis verkocht zou worden. De man is er ruim acht jaar blijven wonen en heeft niet meegewerkt aan een taxatie. De rechtbank heeft zijn verzoek om alsnog tijd voor het uitkopen te krijgen afgewezen. Van de vrouw kon niet worden gevergd nog langer in een onverdeelde gemeenschap te blijven. Het huis moest worden verkocht en de man moest er binnen 12 maanden uit. In een andere zaak, een kort geding bij de rechtbank Amsterdam, waren de ex-partners al tien jaar uit elkaar en dreigde een koper af te haken. De man heeft steeds nieuwe obstakels opgeworpen en moest daarom meewerken aan de verkoop.

  4. Weigert je ex te tekenen bij de notaris, dan kan het vonnis dat vervangen

    Moet iemand meewerken aan een rechtshandeling, dan kan de rechter bepalen dat het vonnis dezelfde kracht heeft als diens handtekening. Dat kan ook bij een akte die jullie samen moeten opmaken. In Rotterdam verving het vonnis de opdracht aan de makelaar, de koopovereenkomst en de medewerking bij de notaris. Voor het openen van de deur bij bezichtigingen kreeg de man een dwangsom van €500 opgelegd, tot maximaal €50.000. Werkt je ex na een bevel tot verdeling nog steeds niet mee, dan kan de rechter een onzijdig persoon benoemen die je ex bij de verdeling vertegenwoordigt.

  5. Je ex kan zich beroepen op uitstel of een eerdere afspraak

    De rechter kan verdeling telkens voor hooguit drie jaar uitsluiten. Dat kan als een directe verdeling iemands belangen aanmerkelijk zwaarder raakt dan de belangen die met de verdeling zijn gediend. Mede-eigenaren kunnen ook per overeenkomst afspreken dat verdeling telkens voor hooguit vijf jaar niet kan worden gevorderd. Een opmerking vlak na de breuk is niet zomaar afstand van je aandeel. Een man stelde dat zijn ex had gezegd dat hij haar niet hoefde uit te kopen. De rechtbank Noord-Holland vond dat hij daar niet op mocht vertrouwen: het was gezegd in een zeer emotionele situatie direct na de breuk.

  6. Meestal krijgt ieder de helft, tenzij jullie iets anders hebben afgesproken

    Ben je getrouwd in gemeenschap van goederen, dan eindigt die gemeenschap op de dag dat het verzoek tot echtscheiding is ingediend. Samen met dat verzoek kun je al verdeling vorderen. Ieder heeft recht op een gelijk deel, tenzij huwelijkse voorwaarden of een schriftelijke afspraak iets anders bepalen. Bij samenwonen zonder huwelijk zijn de aandelen gelijk, tenzij uit jullie rechtsverhouding iets anders volgt. Wie meer aan de hypotheek heeft betaald, krijgt dat niet automatisch terug. In de Noord-Hollandse zaak waren de lasten stilzwijgend naar inkomen verdeeld. De man kreeg daarom geen vergoeding.

  7. Tot de verdeling rond is, mogen jullie allebei het huis gebruiken

    Elke mede-eigenaar mag het huis gebruiken zolang dat te verenigen is met het recht van de ander. Komen jullie er niet uit, dan kan de kantonrechter op verzoek een regeling treffen voor gebruik en beheer. Jullie dragen de kosten die bevoegd voor het huis zijn gemaakt naar verhouding van jullie aandelen. Woont één van jullie er alleen, dan kan de ander soms een vergoeding voor dat gebruik krijgen. De rechtbank Amsterdam vond zo'n vergoeding niet redelijk: de man had het overgrote deel van de lasten betaald en dankzij zijn bewoning was er nu overwaarde in plaats van een restschuld.

Bespreek je situatie met Allix

Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.

Voorbeeldvraag

Mijn ex en ik zijn uit elkaar en hebben samen een koophuis, maar mijn ex wil het niet verkopen en wil ook niet door mij uitgekocht worden. Kan ik de verkoop of verdeling van het huis afdwingen?

Allix

Ja, via de rechter. Je ex kan het niet blokkeren door "nee" te zeggen:   Elke mede-eigenaar kan op elk moment eisen dat een gemeenschappelijk goed wordt verdeeld1.

Komen jullie er samen niet uit, dan geldt:   De rechter bepaalt dan hoe er verdeeld wordt, of stelt de verdeling zelf vast. Hij houdt daarbij naar billijkheid rekening met de belangen van beide partijen2. De rechter kan   het goed aan één van jullie toewijzen, die de ander dan uitbetaalt2, dus ook aan jou, ook als je ex dat niet wil. Hij kan ook   het goed laten verkopen op een manier die de rechter bepaalt, waarna de netto-opbrengst wordt verdeeld2.

Blijft je ex daarna dwarsliggen:

  •   De rechter kan bepalen dat zijn uitspraak dezelfde kracht heeft als een handtekening van degene die weigert3.
  •   Werkt iemand na een bevel tot verdeling nog steeds niet mee, dan kan de rechter een onafhankelijk persoon (onzijdig persoon) benoemen die hem bij de verdeling vertegenwoordigt4.

Je ex kan zich wel beroepen op:

  1. Uitstel.   Als een directe verdeling iemands belangen aanmerkelijk zwaarder raakt dan de belangen die met de verdeling gediend zijn, kan de rechter verdeling uitsluiten, telkens voor maximaal drie jaar1. De lat ligt hoog.
  2. Een eerdere afspraak.   Mede-eigenaren kunnen per overeenkomst afspreken dat verdeling niet gevorderd kan worden, telkens voor maximaal vijf jaar1. Kijk of dat in een samenlevingscontract of convenant staat.

Hoeveel krijgt ieder? Dat hangt af van jullie situatie:

  • Getrouwd of geregistreerd partner met gemeenschap van goederen:   bij echtscheiding wordt de gemeenschap ontbonden op het moment dat het verzoek tot echtscheiding wordt ingediend5.   Jullie hebben ieder recht op een gelijk deel, tenzij huwelijkse voorwaarden of een schriftelijke afspraak iets anders bepalen6.
  • Ongehuwd samenwonend: je start een gewone procedure bij de rechtbank.   De aandelen zijn gelijk, tenzij uit jullie onderlinge verhouding iets anders volgt7. Dat blijkt meestal uit de leveringsakte.

Tot de verdeling rond is:   Ieder van jullie mag het huis gebruiken, zolang dat te verenigen is met het recht van de ander8. Kom je er niet uit, dan   kan de kantonrechter op verzoek een regeling treffen voor het gebruik en beheer9.   Kosten die bevoegd voor het huis zijn gemaakt, dragen jullie naar verhouding van jullie aandelen10.

Wat je nu kunt doen: laat het huis taxeren en doe je ex een schriftelijk voorstel (samen verkopen, of overname tegen de getaxeerde waarde). Weigert hij, dan is de volgende stap een advocaat en een vordering tot verdeling bij de rechtbank.

Waren jullie getrouwd of samenwonend, en staat er iets over het huis in een samenlevingscontract of de leveringsakte? Wil je het huis zelf houden, of gaat het je vooral om je geld? Vertel het mij, dan help ik je verder.

Wat kun je doen?

  1. Laat het huis onafhankelijk taxeren

    In een zaak bij de rechtbank Noord-Holland is uitgegaan van een taxatie door een NWWI-taxateur. De ex-partner die het oneens was met de waarde had zelf een tegentaxatie moeten laten doen.

  2. Stuur Allix jullie afspraken en laat het voorstel aan je ex schrijven

    Allix leest je samenlevingscontract of convenant en wijst aan welke afspraak over het huis telt. Daarna schrijft Allix je voorstel aan je ex, met de getaxeerde waarde en een vaste reactietermijn. Zo heb je een voorstel in handen dat je ex een duidelijke keuze en een vaste datum geeft.

  3. Doe je ex schriftelijk een concreet voorstel

    Bied de keuze tussen samen verkopen of overname door één van jullie tegen de getaxeerde waarde. Noem een makelaar en een datum om te reageren. In de Rotterdamse zaak heeft de vrouw eerst zo'n voorstel gestuurd voordat ze naar de rechter ging.

  4. Schakel een advocaat in als je ex blijft weigeren

    Een advocaat kan bij de rechtbank verdeling vorderen. Daarbij kun je vragen om een vonnis dat de handtekening van je ex vervangt en om een dwangsom voor bezichtigingen.

Noem Allix de reden die je ex geeft om niet te verkopen. Allix legt die naast de wet en naast zaken van ex-partners die ook vastzaten.

Bronnen

Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 29 oktober 2026

Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken

Iets gezien wat niet klopt?

Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Meer over familierecht

Alles over familierecht

Elke situatie is anders

Vraag het Allix