Kort antwoord

Ligt de vertraging niet aan jou, dan kan de opdrachtgever de boete uit een boetebeding voor te late oplevering niet opeisen. Ligt deze wel aan jou, dan geldt de boete meestal zonder ingebrekestelling en komt deze in plaats van schadevergoeding. De rechter verlaagt haar op jouw verzoek alleen bij uitzondering.

Het antwoord van Allix

  1. Een boete per dag te laat is een boetebeding

    Een boetebeding is elke afspraak dat je bij een tekortkoming een geldsom of een andere prestatie moet leveren. Het maakt niet uit of die schade vergoedt of alleen aanspoort om na te komen. Een bedrag per dag te late oplevering valt daar dus onder. De wet regelt het boetebeding in de artikelen 6:91 tot en met 6:94 van het Burgerlijk Wetboek. Een maximum noemt de wet niet. Staat er een maximum in het contract, dan geldt dat. Ontbrak een maximum, dan heeft een rechtbank in Amsterdam bij het verlagen zelf een einddatum gekozen. Vanaf die dag kon de boete niet meer als prikkel werken.

  2. Je betaalt de boete alleen als de vertraging aan jou ligt

    De opdrachtgever kan de boete niet opeisen als de tekortkoming niet aan jou kan worden toegerekend. Dat verweer vraagt wel concrete feiten. Een verkoper die voor de oplevering afhankelijk was van zijn aannemer, kreeg geen gelijk. Hij had zelf een vaste leverdatum afgesproken die afweek van de termijn van zijn aannemer en dat risico was voor hem. Een aannemer die zich op meerwerk beriep, verloor omdat hij niet had aangegeven welk meerwerk om hoeveel vertraging zorgde en waarom juist dat de oplevering ophield. Op instructies wachten hielp hem ook niet, want hij had er nooit op aangedrongen.

  3. Bij een vaste opleverdatum is een ingebrekestelling meestal niet nodig

    Voor de boete is een ingebrekestelling nodig in dezelfde gevallen als voor gewone schadevergoeding. Verstrijkt een afgesproken termijn, dan ben je zonder ingebrekestelling in verzuim. Dat is anders als blijkt dat de termijn een andere bedoeling had. Een professionele aannemer die een uitgewerkte opleverregeling met boete had getekend, had een onhaalbare datum volgens de rechter moeten weigeren. Het contract kan de boete wel later laten ingaan, zoals acht dagen na een ingebrekestelling. Voor wettelijke rente over de boete is volgens een hof wel een schriftelijke aanmaning nodig.

  4. Een boete komt meestal in plaats van schadevergoeding

    Wat je volgens het boetebeding verschuldigd bent, komt in de plaats van de schadevergoeding die de wet geeft. De opdrachtgever kan ook niet zowel de boete als nakoming eisen. Een contract kan het anders regelen. In een zaak tussen ondernemers mocht de opdrachtgever naast of in plaats van de boete zijn volledige schade verhalen. In een ander contract telde extra schade alleen als die hoger was dan de boete. Daar zijn extra kosten afgewezen omdat de koper dat niet had aangetoond. Ook de rechter kan op verzoek van de opdrachtgever extra schadevergoeding toekennen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist.

  5. De rechter kan de boete alleen bij uitzondering matigen

    Op jouw verzoek kan de rechter de boete verlagen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Hij gaat daarbij niet onder de schadevergoeding die de wet geeft. Een afspraak die dat recht uitsluit, is nietig. Volgens de Hoge Raad mag verlagen pas als de boete tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. Daarbij telt de verhouding tussen werkelijke schade en boete. Ook de aard van de overeenkomst, het beding en de omstandigheden tellen mee. De feiten daarvoor moet je zelf stellen. Een bewijsaanbod daarover mag een rechter volgens de Hoge Raad niet te snel passeren.

  6. Zo hebben rechters een boete voor te late oplevering beoordeeld

    Een rechtbank in Den Haag heeft een boete van €30.500 voor te late levering van een bedrijfsunit verlaagd tot €10.000. De koper had zijn schade zelf op ongeveer €5500 geschat en de verkoper kon de oplevering door zijn aannemer niet afdwingen. In Amsterdam ging een boete van €743.000 naar €399.000. Die was bijna zo hoog als de aanneemsom geworden en corona had het werk een half jaar vertraagd. Een hof liet een korting van €10.000 per dag te late oplevering wel staan, omdat de aannemer zijn verzoek om verlaging niet had onderbouwd.

  7. Bij opdracht en geheimhouding gelden dezelfde regels

    Bij een overeenkomst van opdracht tussen ondernemers geldt contractsvrijheid zonder de bescherming van het arbeidsrecht. Een hof wees daarom het argument af dat een opdrachtnemer afhankelijk was van zijn enige opdrachtgever. Ook een boete in een geheimhoudingsovereenkomst kan de rechter verlagen. Een rechtbank bracht een boete van €50.000 voor één afbeelding op een website terug tot de werkelijke schade van €360. Het beding was eenzijdig opgelegd zonder onderscheid naar de ernst van de overtreding. Is de verhouding vooral een arbeidsrelatie, dan kan een boete in een aparte geheimhoudingsovereenkomst zelfs nietig zijn.

Bespreek je situatie met Allix

Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.

Voorbeeldvraag

Ik heb met een zakelijke opdrachtgever een boete per dag te late oplevering afgesproken en lever nu een week te laat op. Moet ik de volledige boete betalen, ook naast schadevergoeding, en kan die boete worden verlaagd?

Allix

Kort antwoord: je moet de boete in principe betalen als de vertraging aan jou te wijten is. Ze komt meestal in plaats van schadevergoeding en kan alleen bij uitzondering omlaag.

Een bedrag per dag te laat is een boetebeding:   Een boetebeding is elke afspraak dat je bij een tekortkoming een geldsom moet betalen, of die nu bedoeld is als schadevergoeding of alleen als prikkel om na te komen1.

  De opdrachtgever kan de boete niet opeisen als de tekortkoming niet aan jou kan worden toegerekend2. Vertraging door jezelf of een onderaannemer is wel aan jou toe te rekenen. Lag het aan de opdrachtgever (late informatie, meerwerk), dan sta je sterker. Leg dat vast met e-mails.

Een ingebrekestelling is meestal niet nodig.   Voor de boete is een aanmaning alleen nodig als die ook voor gewone schadevergoeding nodig zou zijn3. En   als een afgesproken termijn verstrijkt, ben je zonder ingebrekestelling in verzuim, tenzij die termijn een andere bedoeling had4. Check in het contract of de boete later ingaat en of er een maximum is.

Boete én schadevergoeding?

  •   De boete komt in de plaats van de schadevergoeding die de wet geeft2.
  •   De opdrachtgever kan niet zowel de boete als nakoming van de verbintenis waaraan de boete hangt opeisen2.

Het contract kan extra schadevergoeding wel toestaan, dus lees de clausule. Ook de rechter kan extra toekennen:   Op verzoek van de opdrachtgever kan de rechter naast een boete die schadevergoeding vervangt, extra schadevergoeding toekennen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist5. Die drempel is hoog.

Kan de boete omlaag?

  De rechter kan op jouw verzoek de boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist, maar nooit tot onder de schadevergoeding die de wet geeft5.   afspraken die van deze matigingsbevoegdheid afwijken zijn nietig5. De maatstaf:   matigen mag pas als de boete in de gegeven omstandigheden tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt6. In de Haagse zaak ging de boete naar een derde:   de werkelijke schade was ongeveer € 5.500, waardoor de boete buitensporig hoog was6.

Mijn inschatting: tussen bedrijven is de rechter terughoudend en is de boete na één week vaak niet buitensporig. Je maakt kans als je concreet laat zien dat de werkelijke schade veel lager is, of dat de opdrachtgever zelf bijdroeg aan de vertraging. Matiging moet je zelf vragen en is in de praktijk vooral een onderhandelingsargument.

Wat je nu kunt doen

  1. Lees de boeteclausule: start, maximum en extra schadevergoeding.
  2. Zet de oorzaken van de vertraging op een rij, met bewijs.
  3. Vraag welke schade de opdrachtgever echt heeft. Is die klein, dan is schikken onder de volle boete vaak haalbaar. Betaal of erken de volle boete niet zomaar.

Waardoor kwam de vertraging, en hoe hoog is de boete na een week? Zal ik een reactiebrief aan je opdrachtgever voor je opstellen?

Wat kun je doen?

  1. Zet de oorzaken van de vertraging op een rij

    Schrijf op wat aan jou lag en wat bij de opdrachtgever met e-mails en data. Een beroep op meerwerk of late instructies houdt alleen stand als duidelijk is welk werk om hoeveel vertraging zorgde.

  2. Laat Allix je reactie op de boete-eis schrijven

    Allix leest de boeteclausule in je contract en de eis van je opdrachtgever. Daarna schrijft Allix je reactie. Die vraagt de opdrachtgever zijn werkelijke schade te onderbouwen en noemt welk deel van de vertraging bij hem lag. Zo steunt elk bezwaar tegen de boete op het contract of de wet.

  3. Vraag naar de werkelijke schade

    Bij verlaging telt de verhouding tussen de werkelijke schade en de boete. Die schade is ook de ondergrens als de rechter de boete verlaagt.

  4. Vraag de rechter zelf om verlaging als het tot een zaak komt

    De rechter verlaagt de boete alleen als jij erom vraagt. Je moet de feiten daarvoor stellen en zo nodig bewijzen. Komt het tot een rechtszaak, dan is een advocaat de volgende stap.

Met het dagbedrag en de opleverdatum uit je contract rekent Allix uit hoeveel boete er werkelijk openstaat.

Bronnen

Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 5 november 2026

Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken

Iets gezien wat niet klopt?

Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Meer over ondernemen

Alles over ondernemen

Elke situatie is anders

Vraag het Allix