Kort antwoord
Bij opkoopbescherming heb je een verhuurvergunning nodig als je een aangewezen woning binnen vier jaar na de levering verhuurt. De gemeente moet die onder meer verlenen bij verhuur aan familie of na 12 maanden inschrijving op het adres voor hoogstens 12 maanden. Andere verhuur hangt af van de verordening.
Het antwoord van Allix
Wat de verhuurvergunning bij opkoopbescherming inhoudt
Bij opkoopbescherming mag je een aangewezen woning niet zonder vergunning van burgemeester en wethouders aan een ander in gebruik geven. Dat verbod geldt vier jaar, gerekend vanaf de inschrijving van de akte van levering in de openbare registers. Wil je in die periode verhuren, dan heb je dus een verhuurvergunning nodig.
Niet elke gekochte woning valt onder de regel
De gemeenteraad mag alleen goedkope en middeldure koopwoningen aanwijzen in een gebied dat in de huisvestingsverordening staat. Bij de levering moet de woning vrij van huur en gebruik zijn geweest of korter dan 6 maanden verhuurd. Ook een woning die toen al met zo'n vergunning verhuurd was, kan onder de regel vallen. Verder moet de akte van levering zijn ingeschreven nadat het verbod in werking is getreden. Of een woning eronder valt, staat dus in de verordening van de gemeente.
In drie gevallen moet de gemeente de vergunning verlenen
De wet noemt drie gevallen waarin de vergunning in ieder geval wordt verleend. Het eerste is verhuur aan een woningzoekende die door bloed of aanverwantschap familie in de eerste of tweede graad is. Het tweede is verhuur nadat je na de levering minstens 12 maanden op het adres ingeschreven hebt gestaan. Je spreekt dan schriftelijk een huur van hoogstens 12 maanden af. Toeristische verhuur valt daar niet onder. Het derde is een woning die onlosmakelijk deel uitmaakt van een winkel, kantoor of bedrijfsruimte.
Voor andere verhuur hangt het af van de gemeente
Voor andere vormen van verhuur bepaalt de gemeenteraad in de verordening of een vergunning mogelijk is. Twee jaar verhuren aan iemand buiten de familie valt bijvoorbeeld niet onder de vaste gevallen. De raad kan het college ook bevoegd maken om ontheffing van het verbod te verlenen, eventueel met voorschriften en beperkingen. Een vergunning geldt alleen voor de vorm van verhuur waarvoor die is verleend. Met een vergunning voor 12 maanden mag je dus niet langer verhuren.
Zo vraag je de verhuurvergunning aan
Alleen de eigenaar kan de vergunning aanvragen. Hoe dat gaat en welke gegevens je meestuurt, regelt de gemeenteraad in de verordening. Burgemeester en wethouders beslissen binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag. Die termijn mag binnen de eerste acht weken één keer met hooguit zes weken worden verlengd. Komt er niet op tijd een besluit, dan is de vergunning van rechtswege verleend. De vergunning gaat dan in op de derde dag na afloop van de beslistermijn. De gemeente kan de vergunning wel weigeren of intrekken op grond van de Wet Bibob.
Verhuur zonder vergunning kan een boete opleveren
De gemeenteraad kan in de verordening een bestuurlijke boete zetten op verhuur zonder vergunning. Bij een eerste overtreding is die boete hoogstens het bedrag van de vierde categorie. Sinds 1 januari 2026 is dat €27.500. Is in de vier jaar voor de constatering al een boete opgelegd voor dezelfde overtreding, dan kan het hoogstens de vijfde categorie zijn. Dat is sinds 1 januari 2026 €110.000. Het precieze bedrag staat in de verordening van de gemeente. Allix zoekt die verordening voor jouw gemeente op en laat zien of er een boete in staat en hoe hoog die is.
Een huurcontract voor bepaalde tijd eindigt niet vanzelf
Een huur voor bepaalde tijd eindigt niet door enkel het verlopen van de tijd. Je kunt in het contract uitdrukkelijk afspreken dat de huurder na de afgesproken termijn vertrekt omdat je er zelf weer wilt wonen. Op zo'n beding kan de rechter de ontruiming toewijzen, tenzij je er geen belang meer bij hebt. Opzeggen gaat per exploot of aangetekende brief met de reden daarin opgenomen. In die brief vraag je de huurder om binnen zes weken te laten weten of de huur mag eindigen. De opzegtermijn is minstens drie maanden en per jaar huur een maand langer, tot hooguit zes maanden.
Bespreek je situatie met Allix
Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.
Voorbeeldvraag
Ik heb vorig jaar een appartement gekocht in een gemeente met opkoopbescherming, maar ik ga twee jaar in het buitenland werken en wil het zolang verhuren. Krijg ik een verhuurvergunning en wat als ik zonder vergunning verhuur?
Allix
Een vergunning voor twee jaar verhuur is niet vanzelfsprekend. Of je hem krijgt, hangt vooral af van de huisvestingsverordening van jouw gemeente.
Geldt het voor jou en krijg je een vergunning?
Binnen vier jaar na de inschrijving van de leveringsakte mag je een aangewezen woning niet zonder vergunning van de gemeente aan een ander in gebruik geven1. Je kocht vorig jaar, dus je zit er nog in. De gemeenteraad mag alleen goedkope en middeldure koopwoningen aanwijzen, en alleen in een gebied dat in de verordening staat1.
De gemeente moet de vergunning onder meer verlenen als:
- Je verhuurt aan een woningzoekende die familie in de eerste of tweede graad is, door bloed of aanverwantschap1.
- Je hebt na de levering minstens 12 maanden op dat adres ingeschreven gestaan, en je verhuurt schriftelijk voor hoogstens 12 maanden, niet als toeristische verhuur1.
Knelpunt: die tweede route geeft maximaal 12 maanden. Voor het tweede jaar heb je geen wettelijk recht op een vergunning. Verder hang je af van je gemeente (de verordening kan ik niet nakijken):
- De gemeenteraad bepaalt in de verordening voor welke andere vormen van verhuur ook een vergunning kan worden verleend1.
- De gemeenteraad kan het college ook de bevoegdheid geven om ontheffing van het verbod te verlenen, eventueel met voorwaarden1.
Aanvragen en zonder vergunning verhuren
- Alleen jij als eigenaar kunt de vergunning aanvragen2.
- De gemeente moet binnen acht weken beslissen3, en kan die termijn één keer met maximaal zes weken verlengen3. Vraag dus ruim voor je vertrek aan. Dat betekent ook dat de vergunning van rechtswege is verleend als de gemeente niet op tijd beslist4.
- De gemeente kan de vergunning weigeren of intrekken op grond van de Wet Bibob, de integriteitstoets5.
Verhuur je zonder vergunning: De gemeente kan in de verordening een bestuurlijke boete op deze overtreding zetten6. Bij een eerste overtreding is de boete hoogstens het bedrag van de vierde categorie6. Sinds 1 januari 2026 is dat € 27.5007.
Je woning terugkrijgen na twee jaar
- Een huurcontract voor bepaalde tijd eindigt niet vanzelf als de termijn afloopt8.
- Voor jouw situatie is de diplomatenclausule bedoeld: Je neemt in het contract uitdrukkelijk op dat de huurder de woning na de afgesproken termijn moet verlaten, omdat je er zelf weer wilt wonen9.
- Ook dan moet je opzeggen: Als verhuurder moet je opzeggen per exploot of aangetekende brief en daarin je reden noemen8. De opzegtermijn is minimaal drie maanden8.
Sta je bij vertrek al minstens 12 maanden op het adres ingeschreven? En kan een familielid de woning huren, of zoek je een onbekende huurder?
Bronnen
- 1Huisvestingswet 2014, Artikel 41
- 2Huisvestingswet 2014, Artikel 42
- 3Huisvestingswet 2014, Artikel 43
- 4Algemene wet bestuursrecht, Artikel 4:20b
- 5Huisvestingswet 2014, Artikel 44
- 6Huisvestingswet 2014, Artikel 45
- 7Wetboek van Strafrecht, Artikel 23
- 8Burgerlijk Wetboek Boek 7, Artikel 271
- 9Burgerlijk Wetboek Boek 7, Artikel 274
Wat kun je doen?
Laat Allix de verordening van je gemeente naast je verhuurplan leggen
Allix zoekt de huisvestingsverordening van jouw gemeente op en kijkt of je woning in een aangewezen categorie en gebied ligt. Daarna wijst Allix het artikel aan dat jouw verhuur of een ontheffing toelaat en schrijft de aanvraag. Zo ligt er een aanvraag die steunt op het artikel van je eigen gemeente.
Vraag de vergunning aan voordat je de woning verhuurt
Alleen de eigenaar kan aanvragen. De gemeente heeft acht weken voor een besluit en mag dat één keer met hooguit zes weken verlengen. Vraag dus ruim voor de verhuur aan.
Termijn: Besluit binnen acht weken, eenmaal te verlengen met hooguit zes weken
Spreek in het huurcontract af dat de huurder na de termijn vertrekt
Neem uitdrukkelijk op dat de huurder de woning na de afgesproken termijn ontruimt omdat je er zelf weer wilt wonen. Op dat beding kan de rechter de ontruiming toewijzen als de huurder niet vertrekt.
Met de datum van je leveringsakte rekent Allix uit tot wanneer de vier jaar lopen en vanaf wanneer je 12 maanden ingeschreven staat.
Bronnen
Huisvestingswet 2014
Algemene wet bestuursrecht
Wetboek van Strafrecht
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 29 oktober 2026
Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
Iets gezien wat niet klopt?
Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.
Meer over bestuursrecht
- Ik heb hulp nodig van de gemeente en wil Wmo-ondersteuning aanvragen
- Ik ben het niet eens met de WIA-beslissing van UWV
- Mijn bedrijf kreeg een boete van de NVWA en ik vind die te hoog
