Kort antwoord

Of je het ID-bewijs nu al moet meegeven, hangt vooral af van jullie afspraken. Staat in het ouderschapsplan wanneer reisdocumenten worden overgedragen, dan weegt dat zwaar. Wacht je tot het laatste moment, dan kan de rechter je dwingen het eerder te geven of de andere ouder een eigen ID-kaart geven.

Het antwoord van Allix

  1. Met gezamenlijk gezag beslissen jullie samen

    Gezag is de plicht en het recht om je kind te verzorgen en op te voeden. Hebben jullie samen het gezag, dan blijven jullie dat na een scheiding samen uitoefenen. Geen van jullie beslist dan alleen over je kind. Komen jullie er niet uit, dan kan de rechtbank beslissen wat in het belang van het kind is.

  2. Je moet de band met de andere ouder steunen

    Elke ouder met gezag moet de band tussen het kind en de andere ouder bevorderen. Een kind heeft na de scheiding ook recht op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders.

  3. Een afspraak in het ouderschapsplan weegt zwaar

    In een zaak stond in het ouderschapsplan dat de moeder de paspoorten minimaal een week voor de vakantie aan de vader zou geven. De rechter hield haar aan die afspraak. Meestal kijkt de rechter dus eerst naar wat jullie zelf hebben afgesproken.

  4. De rechter kan afgifte vooraf afdwingen

    In een kort geding, een snelle procedure voor dringende zaken, wilde een moeder de paspoorten pas bij het ophalen geven. De rechter vond het begrijpelijk dat de vader niet tot het laatste moment wilde wachten. Het was eerder misgegaan. Zij moest ruim een week voor vertrek afgeven, op straffe van een dwangsom.

  5. Een dwangsom kan flink oplopen

    Een dwangsom is een bedrag dat je moet betalen voor elke dag dat je niet doet wat de rechter heeft bepaald. In de zaak over de paspoorten was dat € 500 per dag, tot een maximum van € 10.000.

  6. De andere ouder kan een eigen ID-kaart krijgen

    Voor een paspoort of ID-kaart van een kind is toestemming nodig van iedere ouder met gezag. Weigert een ouder, dan kan de rechter die toestemming vervangen. Een rechter deed dat toen een moeder het paspoort steeds niet meegaf. De ouders waren daarna niet meer van elkaar afhankelijk voor het op tijd overdragen.

  7. Het ID-bewijs en de reis zelf zijn twee dingen

    Wil een ouder met het kind op reis en weigert de ander, dan kan de rechter vervangende toestemming geven. In een zaak kreeg een moeder die voor een bestemming die het ministerie veilig noemde. De bezwaren van de vader waren niet zwaar genoeg. Angst voor een reis zonder toestemming woog in een andere zaak ook niet zwaar.

Bespreek je situatie met Allix

Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.

Voorbeeldvraag

De vader en ik hebben allebei gezag en een 50/50 regeling. Over ruim twee weken gaat hij met onze dochter naar het buitenland, direct nadat ze weer bij hem is. Hij wil dat ik haar ID-kaart nu al meegeef. Ben ik verplicht dat te doen?

Allix

Kort antwoord: er is geen wet die zegt dat je het ID-bewijs op een vast moment vóór vertrek moet afgeven. Maar je mag het ook niet zomaar vasthouden als dat de reis in de weg zit. Wat je moet doen, hangt af van wat jullie hebben afgesproken en of het moment redelijk is.

Wat de wet zegt

Jullie hebben samen het gezag. Daarom moeten jullie   na de scheiding het gezag ook samen blijven uitoefenen1. Verder geldt:

  •   Elke ouder met gezag moet de band tussen het kind en de andere ouder bevorderen2.
  • Komen jullie er niet uit, dan kan één van jullie naar de rechter.   De rechtbank beslist dan wat in het belang van het kind wenselijk is3.

Wat rechters in zulke zaken doen

De rechter kan je dwingen het ID-bewijs vooraf af te geven. In een kort geding bij de rechtbank Amsterdam wilde de moeder de paspoorten pas geven bij het ophalen voor de vakantie. De rechter vond het   begrijpelijk dat de vader niet tot het laatste moment wilde wachten4. Daarbij woog mee dat   volgens het ouderschapsplan de paspoorten minimaal een week voor de vakantie moesten worden afgegeven4. De moeder moest   de paspoorten ruim een week voor vertrek afgeven, op straffe van een dwangsom van € 500 per dag4.

Blijft het misgaan, dan kan de andere ouder een eigen ID-bewijs voor het kind krijgen. Voor een ID-kaart of paspoort voor een kind is   toestemming nodig van iedere ouder met gezag. Weigert één ouder, dan kan de rechter die toestemming vervangen5. De rechtbank Den Haag deed dat bij een vader, omdat   de ouders niet meer van elkaar afhankelijk zijn voor het op tijd overdragen van het paspoort6.

Wat dit voor jou betekent

  • Kijk eerst in het ouderschapsplan. Staat daar wanneer reisdocumenten worden overgedragen (bijvoorbeeld een week voor vertrek), dan moet je je daaraan houden. Zo'n afspraak weegt bij de rechter zwaar.
  • Staat er niets in, dan hoef je het niet per se nu al te geven. Twee weken van tevoren is vroeg, zeker als je dochter het ID tot die tijd zelf nodig heeft. Een redelijk voorstel is afgeven bij de wissel naar hem, of een paar dagen ervoor. Zie je elkaar niet bij de wissel, geef het dan eerder mee.
  • Weigeren is riskant. De vader kan een kort geding beginnen, met een kans op een dwangsom. Hij kan ook vragen om een eigen ID-kaart voor jullie dochter. Dan heb je er geen invloed meer op.
  • Maak afspraken schriftelijk. Zet in een appje of mail wanneer je het ID afgeeft en wanneer het terugkomt.

Het ID-bewijs is iets anders dan de reis zelf. Weigert een ouder toestemming voor de reis, dan kan de ander de rechter om vervangende toestemming vragen. In een zaak bij de rechtbank Den Haag was het oordeel:   De bezwaren van de vader waren niet zwaar genoeg om de toestemming te weigeren5. Heb je echte bezwaren tegen de reis, bespreek die dan nu met hem. Het ID-bewijs vasthouden is daar niet het goede middel voor.

Twee vragen bepalen het meest hoe dit voor jou uitpakt: staat er in jullie ouderschapsplan iets over vakanties en het overdragen van reisdocumenten, en heb je al ingestemd met deze reis?

Wat kun je doen?

  1. Kijk in jullie ouderschapsplan wat er staat over reisdocumenten

    Zoek naar afspraken over vakanties en over wie de reisdocumenten bewaart en wanneer ze worden overgedragen. Staat daar een moment, zoals een week voor vertrek, dan houdt de rechter je daar meestal aan.

  2. Stuur Allix je ouderschapsplan voor je antwoord aan de vader

    Allix leest het plan en wijst aan welke afspraak over reisdocumenten telt. Staat er geen moment in, dan zoekt Allix uitspraken over ouders die ruzieden over een paspoort voor vertrek. Zo weet je of je nu mag wachten.

  3. Spreek een moment voor het overdragen af en zet het op papier

    Probeer samen af te spreken wanneer het ID-bewijs wordt overgedragen en wanneer het na de reis terugkomt. Zet die afspraak in een bericht of mail. Dat maakt later duidelijk wat jullie hebben afgesproken.

  4. Bespreek bezwaren tegen de reis zelf apart

    Heb je bezwaren tegen het land of de duur van de reis, bespreek die dan los van het ID-bewijs. Komen jullie er niet uit, dan kan de rechter beslissen of de reis in het belang van je kind is.

  5. Weet wat er gebeurt als jullie er samen niet uitkomen

    Een van jullie kan het geschil aan de rechtbank voorleggen. De rechtbank probeert eerst of jullie het samen eens worden en beslist anders wat in het belang van het kind is. Bij spoed kan een ouder ook een kort geding beginnen.

    Termijn: De rechtbank behandelt het verzoek binnen zes weken

Weet je niet zeker wat jullie hebben afgesproken over reisdocumenten? Allix zoekt het op in je ouderschapsplan en zegt wat je de vader kunt antwoorden.

Bronnen

Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 29 oktober 2026

Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken

Iets gezien wat niet klopt?

Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Meer over familierecht

Alles over familierecht

Elke situatie is anders

Vraag het Allix