Kort antwoord

Je mag een klant weigeren in je winkel als je een zwaarwegende reden hebt, zoals herhaald intimiderend of bedreigend gedrag. Discrimineren mag nooit. Ook een willekeurige weigering of misbruik van je bevoegdheid houdt geen stand.

Het antwoord van Allix

  1. Je mag weigeren, maar niet willekeurig

    Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft geoordeeld over een moskeevereniging die een bezoeker de toegang heeft ontzegd. Een vereniging mag in beginsel zelf bepalen wie haar gebouw in mag. Omdat ook niet-leden de moskee bezochten, mocht ze bezoekers niet willekeurig weigeren. Daar waren zwaarwegende redenen voor nodig. Een winkel is geen moskee. Maar ook een winkel staat open voor het publiek, dus dezelfde lijn ligt voor de hand.

  2. Herhaald intimiderend gedrag kan een goede reden zijn

    In die zaak vond het hof de redenen zwaarwegend genoeg. De bezoeker had zich herhaaldelijk intimiderend en bedreigend gedragen en was daarom uit de vereniging gezet. Zijn onaangekondigde bezoek jaren later leidde volgens het bestuur opnieuw tot consternatie. Het bestuur moet orde en rust bewaken voor alle bezoekers en vreesde nieuwe onrust. Op de vraag waarvoor hij spijt had, antwoordde hij ontwijkend. Weiger je een klant om wat hij steeds weer doet, dan lijkt dat op deze zaak.

  3. Discrimineren mag nooit

    De Grondwet verbiedt discriminatie wegens onder meer godsdienst, levensovertuiging, ras, geslacht, handicap en seksuele gerichtheid. Discrimineren in een beroep of bedrijf is ook strafbaar. Wie dat doet wegens ras, godsdienst, levensovertuiging, geslacht of seksuele gerichtheid riskeert hechtenis tot twee maanden of een geldboete. Dezelfde straf geldt als je zonder redelijke grond iets doet of nalaat waardoor mensen met een handicap niet op gelijke voet kunnen meedoen. Opzettelijke discriminatie wegens ras kan tot zes maanden gevangenisstraf leiden.

  4. Een weigering kan misbruik van bevoegdheid zijn

    Een bevoegdheid mag je niet misbruiken. Dat gebeurt onder meer als je haar alleen gebruikt om een ander te schaden. Ook is het misbruik als je gezien de onevenredigheid tussen jouw belang en dat van de ander redelijkerwijs niet tot die stap had kunnen komen. De drempel ligt hoog. Dat de bezoeker de moskee mede had opgericht en andere moskeeën verder van zijn huis lagen, vond het hof niet genoeg. Ook bleef hij na een kennisgeving welkom bij de dodengebeden voor zijn naasten. Daarmee was volgens het hof het meest schrijnende gevolg van het verbod ondervangen.

  5. Een verbod zonder weg terug kan onrechtmatig worden

    Het hof vond wel dat de bezoeker op zijn minst een kans moest krijgen om zich te rehabiliteren. Stuurt hij het bestuur een brief waarin hij spijt betuigt en belooft zich aan de regels te houden, dan hoort het bestuur dat aan de ledenvergadering voor te leggen. Blijft het verbod zonder die heroverweging gelden, dan kan dat op enig moment onrechtmatig worden. Een winkel heeft geen ledenvergadering. Het arrest zegt niet hoe dit bij een winkel uitpakt.

  6. Blijft hij ondanks je verzoek, dan kan hij strafbaar zijn

    Wie zonder recht in een besloten lokaal van een ander is en niet meteen weggaat als de rechthebbende dat vraagt, riskeert maximaal een jaar gevangenisstraf of een geldboete. Uit hij bedreigingen of jaagt hij vrees aan, dan is het maximum twee jaar gevangenisstraf of een hogere geldboete. De wet noemt de winkel hier niet apart.

Bespreek je situatie met Allix

Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.

Voorbeeldvraag

In mijn winkel komt een klant die steeds voor problemen zorgt, en ik wil hem niet meer helpen. Mag ik als winkelier een klant weigeren, en wanneer is dat niet toegestaan?

Allix

Ja, als winkelier mag je een klant weigeren die steeds problemen veroorzaakt. Je bepaalt zelf met wie je zaken doet en wie er in je winkel mag zijn. De grens is discriminatie, en daarnaast een weigering die zo onevenredig is dat ze misbruik wordt.

Wanneer weigeren wél mag

Weiger je iemand om wat hij doet, zoals schelden, intimideren, overlast, stelen of personeel lastigvallen, dan sta je normaal gesproken sterk. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde over een moskee die een bezoeker de toegang ontzegde:   mag zo'n ontzegging niet willekeurig zijn en moeten er zwaarwegende redenen voor zijn1.   Herhaald intimiderend en bedreigend gedrag en de taak om orde en rust te bewaken voor alle bezoekers vond het hof voldoende1. Voor een winkel die open is voor publiek ligt dezelfde lijn voor de hand.

Wanneer het niet mag

  1. Discriminatie. Je mag niemand weigeren vanwege wie hij is.   De Grondwet verbiedt discriminatie wegens onder meer godsdienst, levensovertuiging, ras, geslacht, handicap en seksuele gerichtheid, of op welke grond dan ook2.
  • Het is ook strafbaar.   Wie in de uitoefening van een beroep of bedrijf personen discrimineert wegens ras, godsdienst, levensovertuiging, geslacht of seksuele gerichtheid, riskeert hechtenis tot twee maanden of een geldboete3.
  •   Dat geldt ook als je zonder redelijke grond iets doet of nalaat waardoor mensen met een handicap niet op gelijke voet kunnen meedoen3.
  •   Opzettelijke discriminatie wegens ras is daarnaast een misdrijf, met maximaal zes maanden gevangenisstraf4.
  • Zorg dat de reden aantoonbaar het gedrag is. Hanteer je dezelfde maatstaf niet voor anderen met hetzelfde gedrag, dan is dat een risico. De Algemene wet gelijke behandeling kon ik niet nakijken.
  1. Misbruik van bevoegdheid.   Een bevoegdheid mag je niet gebruiken alleen om een ander te schaden, of als je bij afweging van de belangen redelijkerwijs niet tot die stap had kunnen komen5. De drempel is hoog:   in de moskee-zaak slaagde dit beroep niet1. Het speelt vooral als de klant nergens anders terechtkan, bijvoorbeeld bij de enige apotheek of supermarkt in het dorp.
  2. Een verbod voor altijd zonder uitweg.   Als iemand oprecht spijt betuigt en belooft zich aan de regels te houden, maar het verbod zonder heroverweging blijft gelden, kan dat op enig moment onrechtmatig worden1. Een winkelverbod voor een bepaalde periode is daarom verstandiger dan "nooit meer".

Als hij toch blijft

  Wie in een besloten lokaal van een ander blijft en niet meteen vertrekt als de rechthebbende dat vraagt, riskeert maximaal een jaar gevangenisstraf of een geldboete6.   Bij bedreiging gaat dat maximum omhoog naar twee jaar6. Bel in dat geval de politie.

Praktisch: leg de incidenten vast (datum, wat er gebeurde, getuigen, camerabeelden), zeg de klant duidelijk, liefst schriftelijk en met de duur van het verbod, dat hij niet meer welkom is, en behandel iedereen met hetzelfde gedrag gelijk.

Wat doet deze klant precies: schelden, dreigen of stelen? En heb je nog lopende afspraken met hem, zoals een bestelling, reparatie of garantie? Die vallen niet vanzelf weg door de weigering.

Wil je dat ik een brief voor je opstel waarin ik het winkelverbod vastleg?

Wat kun je doen?

  1. Baseer je weigering op wat de klant doet

    Een weigering om herhaald intimiderend of bedreigend gedrag staat sterker dan een weigering die willekeurig lijkt. Zwaarwegende redenen maken het verschil.

  2. Laat Allix je brief met het winkelverbod schrijven

    Vertel Allix wat de klant heeft gedaan en wanneer. Allix schrijft de brief waarin je hem de toegang ontzegt, met de incidenten erin en een weg terug als hij spijt betuigt. Ook toetst Allix wat hij kan aanvoeren, zoals discriminatie. Zo staat zwart op wit dat de weigering op zijn gedrag rust.

  3. Vraag de klant duidelijk om te vertrekken

    Gaat hij na jouw verzoek niet meteen weg, dan kan hij zich strafbaar maken. Bij bedreiging ligt de maximumstraf hoger.

  4. Laat ruimte voor heroverweging

    Betuigt de klant spijt en belooft hij zich aan de regels te houden, dan kan een verbod dat zonder heroverweging blijft gelden op den duur onrechtmatig worden.

Stuur Allix de berichten of foto's van de incidenten. Allix toetst ze aan hoe rechters vergelijkbare toegangsverboden hebben beoordeeld.

Bronnen

Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 1 november 2026

Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken

Iets gezien wat niet klopt?

Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.

Meer over consumentenrecht

Alles over consumentenrecht

Elke situatie is anders

Vraag het Allix