Kort antwoord
Weigert een zieke werknemer contact met jou of de bedrijfsarts, dan kun je zijn loon opschorten of stoppen. Dat kan alleen onder bepaalde voorwaarden en alleen als je hem meteen en duidelijk laat weten wat je doet en waarom. Doe je dat niet? Dan betaal je het loon alsnog, soms met een verhoging.
Het antwoord van Allix
Je betaalt het loon in principe door
Een zieke werknemer houdt 104 weken recht op 70% van zijn loon en de eerste 52 weken minstens op het wettelijk minimumloon. In de arbeidsovereenkomst kan meer staan. In een rechtszaak was dat 100% in de eerste 26 weken. Daar staat tegenover dat hij moet meewerken. Hij volgt redelijke voorschriften van jou of van de bedrijfsarts op, werkt mee aan maatregelen en helpt een plan van aanpak voor zijn terugkeer naar werk op te stellen en bij te stellen. Een rechter vond ook dat een werkgever mag verwachten dat een zieke werknemer goed bereikbaar is voor afspraken met de bedrijfsarts.
Opschorten kan alleen bij schriftelijke controlevoorschriften
Opschorten betekent dat je de betaling van het loon tijdelijk inhoudt. Dat mag zolang de werknemer zich niet houdt aan redelijke voorschriften die je schriftelijk hebt gegeven, over de informatie die je nodig hebt om vast te stellen of hij recht op loon heeft. Het gaat dus om controle. Zonder schriftelijke voorschriften kan het niet. Moeilijk bereikbaar zijn is ook niet altijd genoeg. Een werkgever schortte het loon op omdat hij lastig contact kreeg met de werknemer. Die had wel meegewerkt aan het onderzoek door de bedrijfsarts. Daarom mocht opschorten niet.
Bij een loonstop vervalt het loon
Bij een loonstop heeft de werknemer geen recht op loon. Dat geldt voor de tijd dat hij door eigen toedoen zijn herstel belemmert of vertraagt. Het geldt ook voor de tijd dat hij zonder goede reden weigert mee te werken aan redelijke voorschriften, redelijke maatregelen of het plan van aanpak. Gaat hij later weer meewerken, dan krijgt hij het loon over de periode daarvoor niet terug. Mensen zeggen vaak 'loon opschorten' als ze een loonstop bedoelen. Volgens de rechter is dat juridisch iets anders.
Je moet de werknemer meteen en duidelijk waarschuwen
Je kunt je niet meer op een reden voor opschorten of een loonstop beroepen als je de werknemer daar niet direct over hebt ingelicht, zodra je die reden vermoedde of had moeten vermoeden. Zo verloor een andere werkgever een zaak. Hij had gewaarschuwd voordat de bedrijfsarts de werknemer had gezien. Er was dus nog geen advies dat de werknemer kon negeren, en die waarschuwing telde niet. Ook schreef hij steeds 'opschorting', terwijl hij een loonstop bedoelde. Je moet zeggen wat je bedoelt. Hij moest het loon alsnog betalen, plus de maximale wettelijke verhoging van 50%.
Een loonstop kan terecht zijn als een zieke werknemer contact weigert
Een werkneemster bleef na haar ziekmelding vooral in het buitenland. Ze hield zich niet aan het verzuimprotocol en was slecht bereikbaar voor de bedrijfsarts, net als een werknemer die niet reageert. De werkgever waarschuwde haar eerst, met een datum om terug te komen. Daarna werd het loon stopgezet. De rechter vond dat terecht: ze was op tijd gewaarschuwd en had niet onderbouwd dat ze niet kon reizen. In een andere zaak wilde een werkneemster niet eens onderzoeken of gesprekken met een bemiddelaar (mediation) konden helpen, zoals de bedrijfsarts had aangeraden. Ook daar was de loonstop terecht.
Opzeggen kan niet tijdens ziekte, ontbinden soms wel
Zolang de werknemer ziek is, kun je in principe tot de ziekte twee jaar heeft geduurd niet opzeggen. Wel kun je de kantonrechter vragen de arbeidsovereenkomst te beëindigen als de werknemer zonder deugdelijke grond zijn plichten bij ziekte niet nakomt. Dan moet je hem eerst schriftelijk hebben gemaand of om die reden het loon hebben gestopt na een tijdige waarschuwing. Ook heb je de verklaring van een deskundige nodig, tenzij dat redelijkerwijs niet van je kan worden gevraagd. De rechter kan ondanks de ziekte ontbinden als het verzoek niets met de ziekte te maken heeft.
Ontslag op staande voet is een zwaar middel
Ontslag op staande voet kan alleen bij een dringende reden. Dat is gedrag van de werknemer waardoor je redelijkerwijs niet kunt verlangen dat de arbeidsovereenkomst doorloopt. De wet noemt als voorbeeld dat de werknemer hardnekkig weigert redelijke opdrachten van de werkgever op te volgen. Bij een zieke werknemer is dit een zwaar middel. Laat het eerst door Allix toetsen.
Bespreek je situatie met Allix
Hieronder een voorbeeldgesprek: de vraag komt van de redactie, het antwoord van Allix. Vertel Allix daarna wat er in jouw zaak speelt. Je kunt elke dag gratis vragen stellen, en je gesprek gaat mee naar de Allix app.
Voorbeeldvraag
Mijn werknemer heeft zich ziek gemeld en reageert sindsdien niet op telefoontjes en berichten, ook niet op een uitnodiging van de bedrijfsarts. Wat mag ik doen, en mag ik zijn loon stopzetten?
Allix
Loon zomaar stopzetten is het grootste risico. Je hebt wel middelen, maar de volgorde telt.
Uitgangspunt: je betaalt door. Een zieke werknemer houdt 104 weken recht op 70% van zijn loon, en de eerste 52 weken minstens op het wettelijk minimumloon1. Hij moet wel meewerken: hij moet redelijke voorschriften van jou of de bedrijfsarts opvolgen en meewerken aan maatregelen en aan een plan van aanpak2.
- Opschorten (tijdelijk inhouden): Je mag het loon opschorten zolang de werknemer zich niet houdt aan schriftelijk gegeven, redelijke voorschriften over de informatie die je nodig hebt om zijn recht op loon vast te stellen1. Je moet die voorschriften dus schriftelijk hebben gegeven.
- Loonstop: Er is geen recht op loon zolang de werknemer door zijn eigen toedoen zijn herstel belemmert of vertraagt1, of zolang hij zonder deugdelijke grond weigert mee te werken aan redelijke voorschriften of aan het plan van aanpak1.
De valkuil: Je kunt je niet meer op een grond voor inhouden of stoppen beroepen als je de werknemer daar niet meteen over hebt ingelicht, zodra je het vermoeden had of had moeten hebben1. Een werkgever verloor een zaak: de waarschuwing kwam niet op tijd3 en hij moest het loon alsnog betalen, plus de maximale wettelijke verhoging van 50%3.
Zo pak je het aan
- Stuur een brief, aangetekend én per e-mail of WhatsApp: welke voorschriften hij niet nakomt, een nieuwe afspraak bij de bedrijfsarts met een redelijke termijn, dat je vanaf een bepaalde datum opschort, en dat je een loonstop toepast als hij blijft weigeren.
- Schort pas op na die aankondiging en leg elke belpoging en gemiste afspraak vast.
- Houd rekening met een deugdelijke grond: wie niets laat horen, kan in het ziekenhuis liggen of in een crisis zitten. Kom ook je eigen re-integratieplichten na.
Ontslag: Opzeggen kan in principe niet zolang hij ziek is, tot de ziekte twee jaar heeft geduurd4. Ontbinding door de kantonrechter kan wel als hij verwijtbaar zijn re-integratieplichten niet nakomt: je moet hem eerst schriftelijk hebben gemaand of om die reden het loon hebben gestaakt5. Daarnaast heb je een deskundigenoordeel van het UWV nodig, tenzij dat redelijkerwijs niet van je kan worden gevraagd. Ontslag op staande voet ( als dringende reden geldt onder meer het hardnekkig weigeren van redelijke opdrachten6) is bij een zieke werknemer riskant; laat het eerst door een advocaat toetsen.
Heb je een schriftelijk verzuimprotocol, en heb je hem al schriftelijk gewaarschuwd? Zal ik de brief voor je opstellen?
Wat kun je doen?
Vraag Allix om je voorschriften en waarschuwing op te stellen
Allix leest wat je de werknemer al hebt gestuurd en schrijft de brief met je voorschriften en de waarschuwing. Daarin staat of het om opschorten of een loonstop gaat en waarom. Zo heb je een brief waarin je precies zegt wat je bedoelt.
Geef je voorschriften schriftelijk
Zet op papier wat je van hem verwacht, zoals bereikbaar zijn en naar de bedrijfsarts gaan en welke voorschriften hij niet nakomt. Geef zo nodig een nieuwe afspraak bij de bedrijfsarts. Zonder schriftelijke voorschriften kun je het loon niet opschorten.
Waarschuw meteen en zeg precies wat je doet
Laat hem direct weten of je het loon opschort of een loonstop toepast. Vermeld erbij waarom je dat doet. Gebruik hier het woord dat je bedoelt. Stuur het zodanig dat je kunt laten zien dat hij het heeft gekregen.
Houd alle contactpogingen bij
Noteer elke belpoging, elk bericht en elke gemiste afspraak. In een zaak zei een werkgever dat hij op verschillende manieren contact had gezocht, maar hij kon dat niet met stukken onderbouwen.
Kom zelf je re-integratieplichten na
Ga na of er een goede reden kan zijn waarom hij niet meewerkt, want dan vervalt de basis voor een loonstop. Doe ook zelf wat van jou verwacht wordt. In een zaak moest een werkgever van UWV het loon langer doorbetalen, omdat hij mediation krachtiger had moeten inzetten.
Heb je al een bericht of mail gestuurd? Allix leest hoe je het hebt verwoord en laat zien of daaruit blijkt of je het loon opschort of stopt.
Bronnen
Burgerlijk Wetboek
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 29 oktober 2026
Allix schreef de eerste versie op basis van de wetteksten. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
Iets gezien wat niet klopt?
Wetten veranderen, en ook wij kunnen ons vergissen. Laat het ons weten, dan kijken we het na.
Meer over arbeidsrecht
- Ik kon door een computerstoring niet werken en weet niet of ik loon krijg
- Ik ben zwanger en heb een tijdelijk contract. Mag mijn werkgever het niet verlengen?
- Mijn werkgever wil mij ontslaan. Wat kan ik doen?
