In het kort
Een voormalig bedrijfspand in Amstelveen, te koop voor zo'n vijf miljoen euro, wordt al maanden gekraakt. De rechter wees ontruiming af, maar de krakers moeten meewerken aan bezichtigingen. Lees wat dit betekent voor eigenaren van een leeg pand en wat je kunt doen.
Wat er gebeurde
Het terrein is sinds 2021 eigendom van een Zweedse vastgoedondernemer, die er eerst zelf een nieuwe hoeve wilde laten bouwen maar besloot het perceel te verkopen.
Een voormalig bedrijfspand met een flinke lap grond aan de Amsteldijk Noord in Amstelveen, Anna's Hoeve, staat te koop voor zo'n vijf miljoen euro en wordt al maanden gekraakt.
In juni ontdekte de makelaar tijdens een bezichtiging dat krakers hun intrek hadden genomen in het leegstaande bedrijfsgebouw.
De eigenaar eiste bij de rechter het vertrek van de krakers, maar kreeg afgelopen zomer geen gelijk: de krakers mogen voorlopig blijven.
Volgens de rechter was onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de krakers potentiële kopers zouden afschrikken, en was er nog geen omgevingsvergunning voor nieuwbouw, waardoor er onvoldoende spoedeisend belang was om het pand te ontruimen.
De rechtbank bepaalde wel dat de krakers moeten meewerken aan bezichtigingen.
Tijdens een bezichtiging waar NH bij was, lieten de krakers de geïnteresseerden na een discussie over de camera toe.
Volgens de makelaar verblijven er tussen de tien en veertien mensen in het pand, zijn er kamertjes van doeken gemaakt en zijn de muren met graffiti bespoten.
Wat het betekent voor consumenten
Kraken van een leeg huis dat te koop staat is strafbaar
Kraken is zonder recht binnendringen of verblijven in een woning waarvan de rechthebbende het gebruik heeft beëindigd. Een huis dat leegstaat omdat het te koop staat en waar je zelf niet meer woont, kan daaronder vallen. Daarop staat maximaal een jaar cel of een geldboete van de derde categorie. Gebruiken de krakers bedreigingen of middelen die angst aanjagen, dan wordt dat maximaal twee jaar of een geldboete van de vierde categorie. Doen twee of meer mensen het samen, dan kan de celstraf met een derde omhoog.
Gebruik je het huis nog zelf, dan kan het huisvredebreuk zijn
Huisvredebreuk gaat over een woning die bij een ander in gebruik is. Strafbaar is wie daar zonder recht binnendringt. Strafbaar is ook wie er zonder recht verblijft en niet direct vertrekt als de rechthebbende dat eist. Wie binnenkomt door braak, inklimming of valse sleutels, geldt als binnengedrongen. Dat geldt ook voor wie zonder jouw medeweten en niet per vergissing 's nachts in de woning wordt aangetroffen. De straffen zijn dezelfde als bij kraken. Het verschil telt mee voor hoe snel een ontruiming kan.
Bij leegstand of kraak dekt je opstalpolis soms alleen brand en storm
In een polis uit een zaak bij Kifid gold bij normaal gebruik ook dekking voor inbraak en voor vandalisme door iemand die onrechtmatig was binnengedrongen. Stond het huis leeg of was het gekraakt, dan dekte de polis alleen brand, ontploffing, blikseminslag, storm en luchtverkeer. Vernielingen door krakers vallen onder zo'n regel dus niet. In een zaak bij de Geschillencommissie (bindend advies) had de verzekeraar de dekking na leegstand op dezelfde manier beperkt, omdat in een onbewoond huis makkelijker wordt ingebroken of vernield. Wist de consument eenmaal van die beperking, dan mocht hij niet meer op de oude dekking vertrouwen.
Wat leegstand is, hangt af van je polis
Wat leegstand is, hangt af van je polis. In een zaak bij de Geschillencommissie (bindend advies) omschreef de polis het begrip niet. De commissie ging uit van de gewone betekenis: het huis is helemaal ontruimd en wordt niet meer gebruikt. De woning van de overleden vader was nog volledig ingericht en de zoon kwam er dagelijks. Daarom was er geen leegstand. Toch kreeg de zoon niets, omdat hij tegenover het expertiserapport van de verzekeraar geen verzekerde gebeurtenis had aangetoond. Bij twijfel over een beding in algemene voorwaarden geldt volgens de wet de uitleg die voor jou het gunstigst is.
Wat het betekent voor bedrijven
Krakers hebben geen recht op het pand, maar hun huisrecht telt mee
Wie een gebouw binnendringt of er blijft terwijl de rechthebbende het gebruik heeft beëindigd, maakt zich schuldig aan kraken. Daarop staat een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete. De eigenaar mag zijn pand opeisen van iedereen die het zonder recht houdt. Volgens de Rechtbank Amsterdam gebruiken krakers het pand zonder toestemming en zonder vergoeding en handelen ze zo in strijd met het eigendomsrecht. Dat kraken strafbaar is, is volgens die rechter wel niet genoeg om het huisrecht van de krakers zomaar opzij te zetten.
Krakers moeten bezichtigingen dulden, ook onaangekondigd
In een zaak uit 2026 wilde een eigenaar een perceel met twee bedrijfshallen verkopen. Zijn makelaar ontdekte de krakers toen hij met een koper kwam kijken. De Rechtbank Amsterdam zei dat de krakers zonder recht in de hallen verblijven en feitelijk op bezoek zijn. De eigenaar en zijn vertegenwoordigers hebben daarom altijd toegang. Vooraf aankondigen kan praktisch zijn, maar is geen voorwaarde. Ook onverwacht bezoek moeten de krakers dulden. Ze hadden een loonwerker van de eigenaar de toegang geweigerd en dat vond de rechter ongepast. Belemmeren krakers bezichtigingen of gedragen ze zich niet behoorlijk, dan kan dat een reden zijn om een volgende keer wel te ontruimen.
Een verkoop is op zich geen reden om te ontruimen
De eigenaar in de zaak uit 2026 vroeg om directe ontruiming omdat het perceel leeg moest zijn voor de verkoop. De rechter wees dat af. Kopers moesten vooral een indruk krijgen van het perceel, want in de plannen werd er iets nieuws gebouwd. De makelaar had de bezichtiging met de krakers erbij ook kunnen afmaken. In zeven maanden waren er maar drie bezichtigingen geweest en het was niet aannemelijk dat kopers door de krakers afhaakten. De krakers hadden toegezegd mee te werken. De eigenaar moest €1459 aan proceskosten betalen.
Ontruimen in een kort geding vraagt spoed en concrete plannen
Een ontruiming in een kort geding krijgt de eigenaar alleen bij een spoedeisend belang. Het uitgangspunt is dat de rechter niet ontruimt voor leegstand. Spoed is er als het pand wordt gebruikt of als er concrete plannen voor de korte termijn zijn. In 2026 telden elf Marktplaats-advertenties voor spullen uit de hallen niet als gebruik. Een aangevraagde omgevingsvergunning telde ook niet, omdat onduidelijk was wanneer die zou komen. In een zaak uit 2023 stond een kantoor anderhalf jaar leeg en waren de verbouwplannen nog vaag. Ook daar kwam er geen ontruiming.
Een afhakende huurder gaf in 2025 wel de doorslag voor ontruiming
Een eigenaar had een gerenoveerd pand te huur gezet. Een gegadigde voor een espressobar had het een paar keer bekeken en een dag voor de kraak een huurvoorstel gedaan. Daarna stopte de gegadigde de onderhandelingen tot de situatie weer normaal was. De Rechtbank Amsterdam vond dat de krakers zo de verhuur frustreerden. Het pand was bovendien klaar voor verhuur. De krakers moesten binnen 48 uur vertrekken en mochten niet opnieuw kraken, op straffe van €1000 per dag tot maximaal €100.000. Een koper die pas verder wil als het pand leeg is, lijkt op die gegadigde.
Krakers moeten de schade aan je pand vergoeden
Wie een onrechtmatige daad pleegt die hem kan worden toegerekend, moet de schade vergoeden die een ander daardoor lijdt. Een inbreuk op een recht of handelen in strijd met een wettelijke plicht geldt als onrechtmatig. De Rechtbank Amsterdam oordeelde in december 2025 over een kraker in een pand dat sinds medio 2023 leegstond. Omdat kraken strafbaar is, stond de onrechtmatigheid van zijn verblijf vast. De kraker moet de schade vergoeden en de proceskosten van €2266,14 betalen. De hoogte van de schade volgt in een aparte schadestaatprocedure. Daarvoor was genoeg dat de mogelijkheid van schade aannemelijk is.
Wat er nu kan gebeuren
Wat je zelf kunt doen
Ontruimen via de officier van justitie kan alleen met machtiging
Bij verdenking van kraken kan de officier van justitie de krakers en hun spullen laten verwijderen. Daarvoor is een schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris nodig. Die beslist binnen drie keer 24 uur en hoort de krakers zo mogelijk. Tegen die beslissing kunnen de krakers binnen veertien dagen in hoger beroep, maar dat houdt het bevel niet tegen. Volgens de Rechtbank Amsterdam kan huisrecht al na enkele uren ontstaan. In 2023 verbood die rechter de Staat daarom om een pand zonder machtiging te ontruimen.
Bij dringende noodzaak gaat de machtiging sneller
Bij dringende noodzaak mag de officier van justitie de machtiging eerst mondeling vragen en later op papier zetten. De rechter-commissaris beslist dan zonder de krakers te horen. Volgens de wet is er in elk geval dringende noodzaak als de krakers ook worden verdacht van huisvredebreuk of van een strafbaar feit tegen jou als rechthebbende. Dat geldt ook als ze de openbare orde in de buurt ernstig verstoren. Een gevaarlijke situatie door hun verblijf telt ook.
Meld leegstand en kraak snel bij je verzekeraar
In een opstalpolis uit een zaak bij de Geschillencommissie van Kifid (bindend advies) moest elke belangrijke risicowijziging zo snel mogelijk en uiterlijk binnen twee maanden worden gemeld. Leegstand en kraak stonden daar uitdrukkelijk bij. Daarna mocht de verzekeraar de premie en voorwaarden aanpassen of de verzekering met 30 dagen opzeggen. In een andere zaak had een consument de leegstand alleen aan zijn tussenpersoon gemeld en die gaf het niet door. Dat kwam volgens de commissie (ook bindend advies) voor zijn rekening: de tussenpersoon hielp hem en niet de verzekeraar.
Meld je te laat, dan telt wat de verzekeraar had gedaan
Onder die polisregel vervalt je recht op vergoeding twee maanden na de risicowijziging als je niet of te laat meldt. Schade in die eerste twee maanden valt dus nog onder de gewone dekking. Had de verzekeraar na een melding niets veranderd, dan vervalt er niets. Had hij een hogere premie gevraagd, dan krijg je een deel naar verhouding. Had hij andere voorwaarden gesteld, dan gelden die. Zo stond een woning maanden leeg zonder dat de melding de verzekeraar bereikte. Volgens de Geschillencommissie (bindend advies) mocht de dekking worden beperkt tot onder meer brand en ontploffing. Een gescheurde leiding viel daarbuiten.
Voor ontruiming hoef je krakers in de dagvaarding niet bij naam te noemen
Wil je krakers uit het pand laten zetten, dan mag de dagvaarding hen aanduiden als zij die in het pand verblijven. Die regel gaat over een vordering tot ontruiming. In Amsterdam leerde de eigenaar de naam van de kraker kennen via een eerder kort geding over ontruiming. Dat kort geding verloor de eigenaar, maar het leverde wel de naam op. De advocaat van de kraker had daar verklaard dat zijn cliënt het pand in december 2024 in gebruik had genomen. Omdat de kraker dat later niet onderbouwd betwistte, stond zijn betrokkenheid bij het binnendringen vast.
Bij schade door een groep kan elk lid hoofdelijk aansprakelijk zijn
Brengt één lid van een groep onrechtmatig schade toe, dan zijn alle leden hoofdelijk aansprakelijk. Dat geldt als de kans op die schade hen had moeten weerhouden van hun gedrag in groepsverband en dat gedrag hun kan worden toegerekend. Je hoeft dan niet aan te tonen wie welke muur heeft beklad. Onderling dragen de groepsleden voor gelijke delen bij, tenzij de billijkheid een andere verdeling vraagt. De Rechtbank Amsterdam zei dat de kraker ook hoofdelijk aansprakelijk kan zijn voor schade in groepsverband. Of dat zo is, komt in de schadestaatprocedure aan bod.
Vertel Allix wat er bij jou speelt. Allix zoekt uit wat de wet in jouw geval zegt en wat je nu het beste kunt doen.
Bronnen
Wetboek van Strafrecht
Wetboek van Strafvordering
Burgerlijk Wetboek
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
Andere bronnen
- KifidKifid: leegstandsclausule beperkt dekking tot brand en storm (GC Kifid 2013-131)
- KifidKifid: ingerichte woning met dagelijks bezoek stond niet… (GC Kifid 2023-0216)
- Rechtspraak.nlRb Amsterdam 2026: toegang voor kopers, geen… (ECLI:NL:RBAMS:2026:8210)
- Rechtspraak.nlRb Amsterdam 2023: geen ontruiming zonder machtiging (ECLI:NL:RBAMS:2023:3163)
- Rechtspraak.nlRb Amsterdam 2025: ontruiming na afhakende huurder (ECLI:NL:RBAMS:2025:6046)
- Rechtspraak.nlRechtbank Amsterdam over schadeclaim tegen kraker (ECLI:NL:RBAMS:2025:9564)
- KifidKifid: niet gemelde verhuur, brandschade alsnog behandeld (GC Kifid 2016-576)
- KifidKifid: leegstand niet gemeld, dekking terecht beperkt (GC Kifid 2014-03)
Geschreven door Redactie Allix · Gecontroleerd door de redactie van Allix op 15 november 2026
De feiten komen uit de genoemde nieuwsberichten. Allix schreef de uitleg op basis van de wetteksten en uitspraken. De redactie controleerde elke bewering aan de bron. Dit is hoe we werken
